دوشنبه ۰۴ بهمن ۱۴۰۰

سوالات شرعی

گِل مالیدن و پابرهنه شدن در عزاداری
پرسش

بعضی از عزاداران روز عاشورا لباس خود را گِلی می‌کنند و کفش از پا درمی‌آورند. این اعمال چه حکمی دارد؟

پاسخ

مانعي ندارد بلکه از مصادیق تعظیم شعائر و مستحب است.

خواندن زبان حال
پرسش

آیا جایز است مداح يا سخنران در مجلس عزاى حسينى مطالبى را به‌عنوان زبان حال بگويد؟ تا چه حد می‌توانند مطالبي كه علم به وقوع آن ندارند را مطرح كنند؟

پاسخ

فی حد نفسه اشکال ندارد. اما باید دقت نمود که از حقیقت خارج نشده و مقام و منزلت اهل‌بیت علیهم‌السلام رعایت شود. چنانکه در موارد غیر جزمی به‌گونه‌ای مطرح شود که مخاطب احتمالی بودن مطلب را درک نماید.

سبک ترانه در مداحی
پرسش

بعضی از مداحان در مداحی از سبک‌های ترانه و موسیقی استفاده می‌کنند، آیا این کار جایز است؟

پاسخ

اگر مطرب باشد یا موجب تنزل و خفیف شدن مجلس عزا شود جایز نیست. در غیر این صورت هم شایسته است اجتناب شود و چه خوب است از سبک‌های سنتی و مضامین عالی متناسب برای انعکاس این واقعه عظیم استفاده گردد.

استحباب مجلس ختم
پرسش

آیا مجلس ختم گرفتن برای میت، مستحب است؟

پاسخ

برگزار کردن مجالسی که در آن قرائت قرآن و ذکر اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌شود یا موجب تسلای دل بازماندگان می‌گردد، مستحب است.

زیارت أربعین
پرسش

با توجه به ازدحام جمعیت جهت زیارت اربعین؛ آیا زیارت اربعین اختصاص به خود روز اربعین دارد یا ایام قبل و بعد از اربعین را نیز شامل می‌شود؟

پاسخ

ثواب خاص زیارت أربعین برای کسی است که در همان روز حضرت سیدالشهدا علیه السلام را زیارت کند ولی کسانی که در این ایام موفق به زیارت می شوند به ثواب تعظیم شعائر الهی نائل می شوند و از آن جا که برای جلوگیری از ازدحام، زیارت خود را قبل یا پس از این روز انجام می دهند، إن شاء الله پاداش و ثواب زیارت روز أربعین هم به آنها عنایت شود.

عزاداری مطلوب
پرسش

عزاداری مطلوب برای اهل‌بیت چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

پاسخ

عزاداری برای حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام و سایر بزرگوارنی که در کربلا به شهادت رسیدند در شکل‌گیری اعتقادات مردم تأثیر زیادی دارد لذا باید به‌گونه‌ای عمل شود که مرضی حضرات معصومین علیهم‌السلام باشد. نحوه عزاداری در زمان‌ها و مکان‌های مختلف با در نظر گرفتن عرف تعیین می‌شود. منبر و مجلس حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام مکان آموزش افراد است و قسمت مهمی از اعتقادات مردم از همین مطالب اهل منبر و اشعاری که خوانده می‌شود، شکل می‌گیرد و لذا باید در انتخاب مطالب مستند و اشعار، دقت بیشتری شود و جنبه هدایتگری و اصلاح برای جامعه مدنظر قرار گیرد. تسامح در گفتن مطالب غیر متقن و یا خواندن اشعار صحیح نیست. عمده در برگزاری مجالس اهل‌بیت علیهم‌السلام اصلاح نیت است که باید تلاش کنیم ان شاء الله عملمان همراه با اخلاص باشد.

تماشای دسته‌های عزاداری توسط بانوان
پرسش

آیا تماشای مرداني كه در خيابان مشغول عزاداري هستند توسط بانوان اشکال دارد؟ همراهی بانوان پشت سر دسته عزاداری چه حکمی دارد؟

پاسخ

اگر به قسمت‌هایی از بدن که معمولاً پوشیده است نگاه نشود و مفسده دیگری هم نداشته باشد، حرام نیست ولی شایسته است حتی‌المقدور از همراهی کردن مردان در محیط‌هایی که احتمال برخورد با نامحرم یا نگاه وی وجود دارد، اجتناب شود.

استفاده از آلات موسیقی در عزاداری
پرسش

استفاده از آلات موسیقی مثل طبل و سنج در مراسم عزاداری چه حکمی دارد؟

پاسخ

اگر نوعاً مطرب باشد جایز نیست و در غیر این صورت نیز از اموری که در شأن اهل‌بیت (علیهم‌السلام) نیست اجتناب شود و سزاوار است مراسم عزاداری به شکلی که از سابق مرسوم بوده است برگزار شود.

مراسم عزاداری بدون سخنرانی
پرسش

آیا جایز است برای برگزاری هیئت، از روحانی و منبری استفاده نکرد و فقط به دعوت از مداح اکتفا نمود؟

پاسخ

برگزاری مجالس بدون روحانی و منبر، راه انحرافی است و منشأ و مقدمه راهی است که باعث دورنگه داشتن مردم از تعالیم اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌شود. منبر و مجلس حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام مکان آموزش افراد است و قسمت مهمی از اعتقادات مردم به همین تبلیغات اهل منبر مرتبط است.

ایستگاه صلواتی و پذیرایی از عزاداران
پرسش

- بعضی از مؤمنین در ایام ولادت و شهادت ائمه اطهار(علیهم‌السلام) با گذاردن سماور و چای و دادن غذای نذری در کوچه و بازار و خیابان از عزاداران و مؤمنین پذیرایی می‌نمایند. آیا اگر این کار باعث اشکال در عبور و مرور و ... شود، شرعاً اشکال دارد؟

پاسخ

اگر موجب سدّ معبری که مردم به آن رضایت ندارند نشود، بلامانع است. ولی اگر از برگزار شدن این شکل، عده‌ای اذیت شوند و از برگزار نشدن آن هم عده دیگر اذیت شوند باب تزاحم است و حقوق اکثریت مقدم است. البته چه نیکوست شیوه عزاداری به‌گونه‌ای ای باشد که تا آنجا که امکان دارد موجب نارضایتی کسی نشود. نکته: مراد از اذیت، اذیت شدنی است که شخص به صورت متعارف اذیت می شود یا قصد اذیت کردن وی وجود دارد نه اینکه شخص بدون اینکه قصد اذیت او درمیان باشد به صورت غیر متعارف اذیت شود.