الاربعاء 17 مُحَرَّم 1446 - چهارشنبه ۰۳ مرداد ۱۴۰۳

تم محرم

باقیمانده کمک‌های مردمی
پرسش

برای مورد خاصی از هزینه‌های مسجد از مردم پول جمع آوری کردیم، در پایان کار مبلغی اضافه آمده است؛ با توجه به نامشخص بودن افراد کمک کننده، وظیفه چیست؟ آیا باید در مسجد اعلام کرد؟

پاسخ

اگر مصرفی عرفاً اقرب به نظر پرداخت‌کنندگان است، در همان صرف شود و گرنه در امور خیر مسجد صرف شود.

فروش وسایل مازاد
پرسش

آیا اجناس مستهلک و قدیمی مسجد را می‌توان فروخت و از درآمد حاصله آن در خرید اجناس مورد نیاز و یا ساخت بناء مسجد هزینه نمود؟

پاسخ

فروش اموال وقفی تا زمانی که قابل استفاده باشد جایز نیست. در غیر اینصورت باید در نزدیکترین امر به نظر واقف صرف شود.

تبدیل هدایای مسجد به امور مورد نیاز
پرسش

فردی مبلغی را به حسینیه برای خرید فرش اهدا کرده ولی حسینیه به فرش نیاز ندارد. آیا می‌توان از آن برای خرید کولر استفاده کرد؟

پاسخ

اگر در آینده هم از آن استفاده نمی‌شود، آن‌چه که نزدیکتر به نظر اهدا کننده در زمان اهدای پول بوده، باید مراعات شود.( بنابراین در چنین شرایطی، اگر صرفاً استفاده در خودِ آن حسینیه مورد نظر نباشد باید به حسینیه دیگر واگذار شود، و اگر استفاده در همان حسینیه، مورد نظر اهدا کننده باشد، باید به چیزی که تا حد امکان کارکردهای مورد نظر وی را بیشتر برآورده می‌کند، تبدیل گردد)

استفاده از وسائل مسجد در خارج از مسجد
پرسش

آیا می‌توان از اموال مسجد در خارج از مسجد برای برنامه‌های مذهبی استفاده نمود؟ مثلاً فرش مسجد را در ایام عزاداری به مدت یک هفته در حسینیه جهت عزاداری استفاده کرد؟

پاسخ

اگر خلاف وقف یا خلاف مصلحت مسجد باشد یا خلاف نظر شخص اهدا کننده، در زمان اهدای آن مال، باشد جایز نیست.

موارد مجاز در مصرف موقوفات
پرسش

اگر موقوفه¬ای برای مسجد وقف شود در چه مواردی می‌توان خرج کرد؟ اگر برای تعمیر مسجد وقف شود در چه مواردی می‌توان خرج کرد؟ آیا از موقوفات به امام جماعت نیز می‌توان پرداخت کرد؟

پاسخ

اگر برای مسجد وقف شود در تمام شئون مسجد مثل تعمیرات و امام جماعت و خرجهای جاری مسجد می توان خرج کرد ولی اگر برای خصوص تعمیرات وقف شود مصرف آن در غیر تعمیرات جایز نیست.

استفاده از اثاثیه مسجد در مراسم مذهبی خارج از مسجد
پرسش

آیا اثاثيه مسجد و حسينیه از قبيل رحل قرآن، بلندگو، سماور، ظروف و ... را كه وقف مسجد و حسينيه نموده اند و يا نذر و هديه به مسجد و حسينيه شده است، می توان در روضه های خانگی یا مجالس دیگر خارج از مسجد و حسينيه استفاده كرد؟

پاسخ

: اثاثیه ای که وقف خصوص حسینیه یا مسجد شده است را نمی توان در جای دیگر مصرف نمود، اما اگر استفاده در مجالس دیگر مرسوم محل باشد و نظر واقف استفاده از آن در خصوص حسینیه یا مسجد نباشد، استفاده از آن در موارد دیگر مانعی ندارد.

اولویت توسعه مسجد بر توسعه اماکن مذهبی دیگر
پرسش

قطعه زمینی در نزدیکی مسجد و حسینیه محل دارم که می خواهم آنرا وقف برپایی مجالس مذهبی نمایم. مسجد نیاز بیشتری به توسعه دارد و از طرفی بسیاری از جلسات مذهبی و کلاس های قرآنی در حسینیه انجام می شود. حضرتعالی اولویت را در صرف کدام ناحیه می دانید؟

پاسخ

: توسعه ي مساجد و اماكن منسوب به اهل بيت (علیهم السلام) هر دو باعث تقويت دين داري و از كارهاي خير و پسنديده است، و در فرض سوال از آن جا كه اهتمام به آباداني مساجد و ثواب نمازگزاران در مسجد به تصريح در آيات و روايات وارد گرديده است، مناسب است مسجد توسعه يابد و در ساعات مختلف كه نماز در آن بر پا نمي گردد، اختصاص به فعاليت هاي مذهبي و قرآني داده شود.

وقف زمینی که وعده بخشش آن به دیگری داده شده
پرسش

اينجانب بدون بخشش يا خريد و فروش، وعده بخشش زميني را به فرزندم دادم و او قسمتي از آن زمين را تحت تصرف خود قرار داده، و مابقي آن زمين را وقف نمودم. آيا چنين وقفي صحيح است؟

پاسخ

در فرض سوال كه فقط وعده بوده و بخشش واقع نشده، وقف مورد سوال صحيح است.

وقف کتاب و تکلیف حق التألیف
پرسش

آیا کتاب یا مقاله ای را می توان وقف نمود؟ در صورت صحت وقف، آیا چنین فردی، دیگر نمی تواند از حق التألیف یا امتیاز پژوهش استفاده کند؟

پاسخ

اگر عین کتاب یا مقاله خود را وقف کند- نه حق معنوی تالیف را - استفاده از حق معنوی مانعی ندارد اما اگر حق معنوی را وقف کرده،استفاده از آن در غیر جهت وقف جا ئز نیست.

تعیین تولیت موقوفات
پرسش

- تعیین تولیت موقوفات عام بر عهده کیست؟ جزء اموری است که به اداره کشور اسلامی ارتباط دارد یا صرفاً مسئلۀ فردی محض است ؟

پاسخ

تولیت و نظارت بر موقوفه بر عهده کسانی است که واقف معین نموده و نباید بر خلاف آن عمل نمود. بله، چنانچه متولی بر طبق وقف نامه عمل نکند، حاکم شرع با قرار دادن ناظر او را ملزم به عمل به مفاد وقف نامه می کند و اگر با این کار هم نتواند از خیانت وی جلوگیری نماید، شخص دیگری را جایگزین می کند.