یکشنبه ۰۸ خرداد ۱۴۰۱

سوالات شرعی

اجاره بها در دوران کرونا
پرسش

ساختمانی را برای استفاده مهد کودک اجاره کرده‌ایم. حکم اجاره در ایامی که مهد به دلیل شیوع کرونا به دستور متولیان امر تعطیل است، چیست؟

پاسخ

اگر بر اثر بروز مشکل مزبور، مستأجر به هیچ وجه -هرچند با تغییر کاربری- نتواند از مورد اجاره استفاده ببرد، اجاره باطل است و اگر این مشکل تنها نسبت به قسمتی از زمان اجاره پیش آمده، اجاره نسبت به آن مقدار باطل بوده و نسبت به بقیۀ آن، مستأجر اختیار فسخ دارد. ولی اگر عدم استفاده‌های دیگر از مکان مزبور، به‌جهت تنبلی یا سستی و مانند آن باشد، حق فسخ ندارد.

خاکی شدن لباس هنگام پرو کردن
پرسش

اگر هنگام خرید لباس، با اجازه فروشنده آن را بپوشیم و هنگام پرو کردن، لباس خاکی شود یا بوی عرق بگیرد، آیا در صورت خرید نکردن، حق‌الناس بر عهده ما می‌آید؟

پاسخ

اگر با رضایت فروشنده بپوشد و به‌طور متعارف، پوشیدن لباس، ملازم با این‌گونه امور باشد، ضامن نیست. همچنین است اگر از قیمت لباس کاسته نشود.

معاملات فضولی و عدم رضایت مالک اول نسبت به ساخت و سازهای بعدی
پرسش

فردی زمین متعلق به دیگری را بدون رضایت مالک آن می‌فروشد خریدار نیز زمین را به نفر دوم و او نیز به نفر سوم می‌فروشد. خریدار سوم هم‌اکنون در زمین مذکور ساختمان احداث کرده است با توجه به عدم رضایت مالک اولیه به معاملات انجام شده خواهشمند است بفرمایید آیا باید قیمت زمین به مالک پرداخت شود و یا این‌که باید خود زمین به مالک باز گردد؟

پاسخ

معاملات مذکور، باطل است، ولی اگر خریدار سوم از روی ناآگاهی، در زمین مذکور بناء احداث کرده است، احتیاط، آن است که کسی که ضرر کمتری می‌کند، از ملک مذکور، رفع ید کند و دیگری، ضرر وی را بپردازد.

جبران خسارت بیکاری علاوه بر دیه شرعی
پرسش

شخصی حرفه نجاری دارد و در اثر ضربتی که به او وارد شده ، ده روز در بیمارستان بستری می‌شود، آیا وی علاوه بر دیه شرعی که طبق قانون به وی پرداخت شده، می‌تواند منافع یا أجرت ده روز را از ضارب بگیرد؟ چنانچه این فرد در مدت مذکور أجیر برای کاری نباشد، باز هم می‌تواند خسارت محرومیّت از کار خود را از ضارب بگیرد؟ مقدار ضمان چقدر است آیا باید اجرت المثل را بپردازد یا همان اجرت المسمی که به آن مبلغ اجیر شده بود؟

پاسخ

در هر دو صورت اجرت متعارف این فرد در صورتی که در فرض عدم آسیب کار می کرد بنا بر احتیاط پرداخت شود.

قوانین داخلی مراکز آموزشی
پرسش

گاهی مدیران و مسؤولین مراکز آموزشی و پژوهشی، برای اداره آن محل، قوانین و مقرراتی را وضع می‌کنند، (مثلا ضوابط استفاده از کتابخانه و آوردن میهمان). آیا از نظر شرعی رعایت این قوانین برای کسانی که از آن مرکز استفاده می‌کنند لازم است؟

پاسخ

اگر مرکز مزبور موقوفه باشد، رعایت آنچه مطابق وقف‌نامه است یا به صلاحدید متولّی شرعی وضع شده است، لازم است. در سایر مراکز نیز اگر کسی که اختیار آن ‌جا را دارد استفاده از امکانات را مشروط به رعایت مقررات نماید، یا رعایت قوانین آن جا، در ضمن قرار شرعی مورد پذیرش قرار بگیرد، رعایت آن لازم است. همچنین است اگر قانون‌گذار رعایت قوانینی را که توسط صاحب اختیار این مراکز وضع شده، لازم بداند.

تأخیر در انجام غسل و بیدار شدن پس از طلوع فجر
پرسش

فردی که باید برای روزۀ ماه رمضان، قبل از طلوع فجر غسل نماید، با توجه به خستگی و خواب‌آلودگی خود بسیار بعید می‌داند که قبل از طلوع فجر بیدار شود. آیا در چنین شرایطی جایز است بخوابد؟ اگر بخوابد و بیدار نشود، حکم روزه‌اش چیست؟

پاسخ

جایز نیست قبل از غسل کردن بخوابد. چنانچه بخوابد و بیدار نشود، روزه‌اش باطل است و باید تا اذان مغرب امساک کند و علاوه بر قضا، کفّاره هم واجب می‌شود.

بازگشت به وطن قبل از ظهر
پرسش

کسی که در شب ماه رمضان نیت سفر کرده و در روز به مسافرت شرعی رفته، اگر پیش از ظهر به وطن بازگردد و نیت روزه کند، روزهاش چه صورت دارد؟

پاسخ

اگر در مسافرت چیزی از مفطرات را -هر چند سهواً- مرتکب نشده باشد، باید روزه بگیرد و روزۀ او صحیح است.

مشقت روزه برای جوانان
پرسش

حکم افراد پیر که به علت مشقت، روزه بر آنها واجب نیست با حکم افراد جوان که همین مشکل و مشقت را دارند، یکسان است؟

پاسخ

خیر. افطار برای افراد پیر در صورت مشقت جایز است؛ ولی برای دیگران باید مشقت به گونه ای شود که از ادامۀ روزه بر جان خود بترسند یا روزه برایشان ضرری باشد یا غیرقابل تحمل شود.

مفطراتی که کفّارۀ عمد دارند
پرسش

آیا هرگونه افطار عمدی کفّاره دارد؟

پاسخ

چنانچه تعمد بر خوردن و آشامیدن، جماع، استمنا یا بقا بر جنابت باشد کفّارۀ عمد ثابت میشود. در سایر مفطرات، کفّارۀ عمد مطابق احتیاط استحبابی است.

بطلان غسل جنابت و روزۀ ماه رمضان
پرسش

شخصی در ماه رمضان غسل جنابت بر عهده اش بوده و مانعی در بدن خود داشته ولی هنگام غسل فراموش کرده و غسل نموده و چند روز بعد در حالی که هنوز مانع روی بدنش بوده، یادش آمده است. آیا نماز و روزه هایی که با غسل باطل انجام شده، صحیح است؟

پاسخ

در فرض سؤال، قضای روزه ها لازم نیست؛ ولی باید نمازهایی را که در آن چند روز خوانده قضا کند.