پنجشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۰

سوالات شرعی

خرید سهام شرکتی که بخشی از اموالش حرام است
پرسش

سهام شرکتی را خریداری کرده‌ام و اکنون فهمیدم که برخی از معاملات آن حرام است و طبعاً بخشی از اموال آن شرکت حرام است. از طرفی اگر بخواهم خمس مال مخلوط به حرام را صدقه بدهم، اطمینان دارم که بلافاصله اموال شرکت مخلوط به حرام می‌شود. وظیفه من را بیان بفرمایید؟

پاسخ

مؤمنین در چنین مواردی مجاز هستند یک پنجم مال حلال مخلوط به حرام را هنگام فروش به فقیر پرداخت کنند. البته اگر علم به وجود حرام ندارند وظیفه ای ندارند.

خرید و فروش قسطی کالا
پرسش

برخی فروشگاه‌ها اجناسی را به‌صورت قسطی می‌فروشند ولی هر تعداد اقساط بیشتر باشد قیمت جنس را نیز افزایش می‌دهند. آیا این خرید و فروش صحیح است؟

پاسخ

فروشنده می‌تواند قیمت نسیه را بیشتر از قیمت نقد قرار دهد. البته اگر معامله به صورت نقد انجام شده، نمی‌تواند بعد از انجام معامله، به‌خاطر مهلت در پرداخت ثمن، وجه اضافی دریافت کند.

محدودۀ شهر برای تعیین مسافت شرعی
پرسش

تعیین محدودۀ محله‌ها و شهرها که در اندازه‌گیری مسافت شرعی دخالت دارد به عهدۀ عرف است یا اگر شهرداری هم جایی را جزو محدودۀ محل یا شهری اعلام کند همان حکم را دارد؟

پاسخ

تعیین محدوده با عرف است، بله تعیین شهرداری ممکن است به تدریج عرف را تغییر دهد.

سقط نطفه تازه منعقد شده
پرسش

مقصود از انعقاد نطفه در مسأله حرمت سقط_جنین، چیست؟ آیا منظور صرف ترکیب اسپرم با تخمک است یا پس از ترکیب و استقرار در دیواره رحم، که چند روزی دیرتر انجام می‌گیرد؟

پاسخ

همین که اسپرم در رحم مستقر شود، اسقاط آن (جز در فرض اضطرار و ناچاری) جایز نیست.

بازارهای مالی دو دویی (باینری آپشن)
پرسش

معاملات باینری_آپشن و درآمد حاصل از آنها چه حکمی دارد؟

پاسخ

این معامله باطل است ولی تصرف در وجه دریافتی، با فرض اینکه مالک پایگاه اینترنتی که پول را پرداخت می‌کند، مسلمان یا کافر ذمّی نیست، مانعی ندارد.

نایاب شدن کالای فروخته شده، هنگام تحویل به مشتری
پرسش

فروشنده لوازم خانگی، کالایی را به معامله سلف فروخته است و مبلغ آن را نقداً دریافت کرده و قرار بود که سر ماه کالا را تحویل دهد. اکنون آن کالا نایاب شده است و فروشنده قادر بر تهیه آن نیست. آیا مشتری می‌تواند معامله را بهم بزند؟ اگر فروشنده بخواهد جنسی با کیفیت بهتر از همان کالا را تحویل دهد، بر مشتری لازم است که قبول کند؟

پاسخ

الف) مشتری می‌تواند صبر کند یا معامله را بهم بزند. ب) لازم نیست قبول کند البته اگر تعیین ویژگی‌های کالا از باب حداقل مقدار لازم باشد و تحویل جنس بهتر، تحویل همان جنسی که قرار گذاشته‌اند محسوب شود، بر مشتری لازم است که قبول کند.

بی‌استفاده ماندن نذورات مسجد
پرسش

اهی مردم وسایلی همانند سماور و یا ظروف آشپزخانه برای مسجد نذر می‌کنند که مسجد نیازی به آنها ندارد. آیا می‌توان آنها را فروخت و صرف مسجد کرد؟

پاسخ

اگر این وسائل وقف مسجد نشده‌اند و صرفاً جزو اموال مسجدند، متولی شرعی مسجد، می‌تواند طبق صلاح مسجد، اقدام به فروش نماید. در فرض وقف بودن، اگر امیدی به استفاده از آنها در جهت وقف در آینده نباشد، باید به نزدیکترین چیزی که در نظر واقف بوده، تبدیل شود.

روزه در مسافرت به منزل پدری
پرسش

حدود یک‌سال است که ازدواج کرده‌ام و در شهری غیر از شهر محل تولدم زندگی می‌کنم. آیا در مسافرت به شهر خودم و میهمان شدن در خانۀ پدر می‌توانم روزه بگیرم؟

پاسخ

اگر عرف آن جا را دیگر محل زندگی شما نمی‌داند، یعنی از زندگی در آن جا منقطع و کنده شده‌اید، بدون قصد اقامت ده روز، نمازتان شکسته است و روزۀ شما صحیح نیست.

مسافرت اتفاقی در صبح ماه رمضان و تکلیف روزه
پرسش

شخصی در صبح ماه رمضان بدون برنامه‌ریزی قبلی به مسافرت می‌رود. برای این‌که روزه‌اش صحیح باشد باید حتماً قبل از ظهر به وطنش برگردد؟

پاسخ

اگر از شب احتمال سفر را نمی‌داده، با سفر شرعی هم روزه‌اش صحیح است و لازم نیست قبل از ظهر به وطن برگردد و چنانچه از شب احتمال می‌داده که به مسافرت برود، با تحقق مسافت شرعی روزه‌اش باطل است. البته در همین فرض اگر مسافرت لزوم نداشته و قبل از زوال می‌تواند به وطن برسد، برگردد و نیت روزه کند.

جلوگیری از عادت ماهانه برای روزه گرفتن در ماه رمضان
پرسش

برخی خانم‌ها با استفاده از دارو و قرص از عادت ماهانه جلوگیری می‌کنند تا بتوانند تمام ماه را روزه بگیرند. آیا چنین کاری جایز است؟ اگر با استفاده از دارو دچار لکه‌بینی شوند، حکم روزه‌شان چیست؟

پاسخ

الف) اگر ضرر نداشته باشد، اشکال ندارد. البته در صورت استفاده زن از قرص جلوگیری، چنانچه خونی ببیند، برای حکم به حیض بودن آن، سه شبانه‌روز بودن، شرط نیست. ب) اگر دارای عادت وقتیه باشد و بعد از تکمیل وقت عادت، خون دیده(هر چند صفات حیض را داشته باشد)، استحاضه است. همچنین است اگر خون، فاقد صفات است و زن، مضطربه (فاقد عادت معیّن) بوده و یا اینکه صاحب عادت عددیه باشد و بعد از تکمیل عدد عادت، چنین خونی ببیند. مستحاضه باید مطابق وظیفه، عبادات خود را انجام دهد.