چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰

ویژه نامه


«شهرالله الأصمّ»

«شهرالله الأصمّ»

در روایتی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چنین می خوانیم:

عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ الْأَصَمُّ وَ هُوَ شَهْرٌ عَظِیمٌ- وَ إِنَّمَا سُمِّیَ الْأَصَمَّ- لِأَنَّهُ لَا یُقَارِبُهُ شَیْ‌ءٌ مِنَ الشُّهُورِ حُرْمَهً وَ فَضْلًا. ‌رجب، «شهرالله الأصمّ» است و بدان سبب آن را «اصمّ» نامیدند که هیچ ماهى به پایه عظمت و فضیلت آن نمى رسد. (وسائل الشیعه ج 10ص 475)

در روایت دیگری از وجود مقدس ایشان چنین می خوانیم:

َرجَبٌ شَهرُ اللّه ِ الأصَبُّ یَصُبُّ اللّه ُ فِیهِ الرَّحمَهَ عَلى عِبادِهِ . رجب ماه بارش رحمت الهى است . خداوند در این ماه رحمت خود را بر بندگانش فرو مى ریزد.

(عیون اخبارالرضا علیه السلام ، ج 2 ،ص71 .بحار الانوار ج 93ص36).

یکی از توصیه های موکد اهل بیت علیهم السلام روزه در این ماه شریف می باشد. مرحوم شیخ حرّ عاملی در کتاب وسائل الشیعه باب مستقلی به این امر تحت عنوان “باب استحباب الصوم فی رجب” اختصاص داده و روایات متعددی را در رابطه با اهمیت و فضیلت روزه در این ماه شریف نقل کرده است.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: «مَنْ صَامَ یَوْماً مِنْ رَجَبٍ إِیمَاناً وَ احْتِسَاباً غُفِرَ لَهُ» هان! هر که یک روز از ماه رجب را با ایمان و برای رضای خدا روزه بدارد،مورد غفران الهی قرار می گیرد. (وسائل الشیعه ج 10ص 479 )

عَنْ عَلِیِّ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع فِی رَجَبٍ- وَ قَدْ بَقِیَتْ مِنْهُ أَیَّامٌ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَیَّ قَالَ لِی یَا سَالِمُ- هَلْ صُمْتَ فِی هَذَا الشَّهْرِ شَیْئاً- قُلْتُ لَا وَ اللَّهِ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ لِی- لَقَدْ فَاتَتْکَ مِنَ الثَّوَابِ «2» مَا لَا یَعْلَمُ مَبْلَغَهُ- إِلَّا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- إِنَّ هَذَا شَهْرٌ قَدْ فَضَّلَهُ اللَّهُ وَ عَظَّمَ حُرْمَتَهُ- وَ أَوْجَبَ لِلصَّائِمِ فِیهِ کَرَامَتَهُ قَالَ- فَقُلْتُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَإِنْ صُمْتُ مِمَّا بَقِیَ شَیْئاً- هَلْ أَنَالُ فَوْزاً بِبَعْضِ ثَوَابِ الصَّائِمِینَ فِیهِ- فَقَالَ یَا سَالِمُ مَنْ صَامَ یَوْماً مِنْ آخِرِ هَذَا الشَّهْرِ- کَانَ ذَلِکَ أَمَاناً لَهُ مِنْ شِدَّهِ سَکَرَاتِ الْمَوْتِ- وَ أَمَاناً لَهُ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَعِ وَ عَذَابِ الْقَبْرِ- وَ مَنْ صَامَ یَوْمَیْنِ مِنْ آخِرِ هَذَا الشَّهْرِ- کَانَ لَهُ بِذَلِکَ جَوَازٌ عَلَى الصِّرَاطِ- وَ مَنْ صَامَ ثَلَاثَهَ أَیَّامٍ مِنْ آخِرِ هَذَا الشَّهْرِ- أَمِنَ یَوْمَ الْفَزَعِ الْأَکْبَرِ مِنْ أَهْوَالِهِ وَ شَدَائِدِهِ- وَ أُعْطِیَ بَرَاءَهً مِنَ النَّارِ.

علی بن سالم از پدرش نقل می کند که در روزهای پایانی ماه رجب به محضر امام صادق علیه السلام شرفیاب شدم. حضرت نگاهی به من کردند و فرمودند: «سالم! چیزی هم از این ماه روزه گرفته ای؟» پاسخ دادم: نه. حضرت به من فرمودند: «ثوابی از تو فوت شده است که ارزشش را جز خدا کسی نمی داند.» بعد فرمودند: «این ماه را خداوند بر دیگر ماه‌ها برتری داده و قدرش را بزرگ دانسته و کَرمش را بر روزه‌داران این ماه ضروری کرده است».

سالم می گوید پرسیدم: «اگر در باقیمانده این ماه روزه بگیرم به بخشی از ثواب روزه داران این ماه دست پیدا می کنم؟» امام علیه السلام فرمودند: «هر کس آخرین روز را روزه بگیرد از سختی جان دادن و ترس آغاز سفر قیامت و نیز از عذاب قبر در امان خواهد بود و هر کس دو روز پایانی این ماه را روزه بدارد اجازه نامه عبور از صراط به او داده می شود و هر کس سه روز پایانی این ماه را روزه بدارد از ترسها و سختی های روز قیامت در امان خواهد بود و به او نامه دوری از جهنم داده می شود.»(وسائل الشیعه ج 10صلی الله علیه و آله475)

از دیگر نکات مهم در رابطه با این ماه شریف ادعیه کوتاه بسیار زیبا به همراه مضامین عالی است که اهل بیت علیهم السلام توصیه به مداومت بر قرائت آن داشته اند. ادعیه ای که علامه مجلسی رضوان الله علیه و مرحوم شیخ عباس قمی آنها را در موارد مختلف گزارش کرده اند که بخشی از آن را در ادامه نقل می کنیم:

الف – امام صادق (علیه السلام) به شخصی تعلیم دادند که در هر صبح و شام و بعد از هر نماز، این دعا را بخواند:

یا مَنْ اَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ وَآمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ یا مَنْ یُعْطِی الْکَثیرَ بِالْقَلیلِ یا مَنْ یُعْطی‏ مَنْ سَئَلَهُ یا مَنْ یُعْطی‏ مَنْ لَمْ یَسْئَلْهُ وَمَنْ لَمْ یَعْرِفْهُ تَحَنُّناً مِنْهُ وَرَحْمَهً اَعْطِنی‏ بِمَسْئَلَتی‏ اِیَّاکَ جَمیعَ خَیْرِ الدُّنْیا وَجَمیعَ خَیْرِ الْأخِرَهِ وَاصْرِفْ عَنّی‏ بِمَسْئَلَتی‏ اِیّاکَ جَمیعَ شَرِّ الدُّنْیا وَشَرِّ الْأخِرَهِ فَاِنَّهُ غَیْرُ مَنْقُوصٍ ما اَعْطَیْتَ وَزِدْنی‏ مِنْ فَضْلِکَ یا کَریمُ یا ذَاالْجَلالِ وَالْأِکْرامِ یا ذَاالنَّعْمآءِ وَالْجُودِ یا ذَاالْمَنِّ وَالطَّوْلِ حَرِّمْ شَیْبَتی‏ عَلَی النَّارِ

ب – امام سجاد(علیه السلام) در هر روز ماه رجب این دعا را می‏خواندند:

یا مَنْ یَمْلِکُ حَوآئِجَ السَّآئِلینَ ویَعْلَمُ ضَمیرَ الصَّامِتینَ لِکُلِّ مَسْئَلَهٍ مِنْکَ سَمْعٌ حاضِرٌ وَجَوابٌ عَتیدٌ اَللّهُمَّ وَمَواعیدُکَ الصَّادِقَهُ واَیادیکَ الفاضِلَهُ ورَحْمَتُکَ الواسِعَهُ فَاَسْئَلُکَ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی‏ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ واَنْ تَقْضِیَ حَوائِجی‏ لِلدُّنْیا وَالْأخِرَهِ اِنَّکَ عَلی‏ کُلِّشَیْ‏ءٍ قَدیرٌ.

ج – امام صادق(علیه السلام) در هر روز ماه رجب این دعا را می‏خواندند:

خابَ الوافِدُونَ عَلی‏ غَیْرِکَ وَخَسِرَ المُتَعَرِّضُونَ اِلاَّ لَکَ وَضاعَ المُلِمُّونَ اِلاَّ بِکَ وَاَجْدَبَ الْمُنْتَجِعُونَ اِلاَّ مَنِ انْتَجَعَ فَضْلَکَ بابُکَ مَفْتُوحٌ لِلرَّاغِبینَ وَخَیْرُکَ مَبْذُولٌ لِلطَّالِبینَ وَفَضْلُکَ مُباحٌ لِلسَّآئِلینَ وَنَیْلُکَ مُتاحٌ لِلأمِلینَ وَرِزْقُکَ مَبْسُوطٌ لِمَنْ عَصاکَ وَحِلْمُکَ مُعْتَرِضٌ لِمَنْ ناواکَ عادَتُکَ الْإِحْسانُ اِلَی الْمُسیئینَ وَسَبیلُکَ الإِبْقآءُ عَلَی الْمُعْتَدینَ اَللّهُمَّ فَاهْدِنی‏ هُدَی الْمُهْتَدینَ وَارْزُقْنیِ اجْتِهادَ الْمُجْتَهِدینَ‏وَلاتَجْعَلْنی‏ مِنَ‏الْغافِلینَ الْمُبْعَدینَ واغْفِرْلی‏ یَوْمَ‏الدّینِ.

د – امام صادق(علیه السلام) در هر روز این ماه این دعا را قرائت می کردند:

اَللّهُمَّ اِنّی‏ اَسْئَلُکَ صَبْرَ الشَّاکِرینَ لَکَ وَعَمَلَ الْخائِفینَ مِنْکَ وَیَقینَ‏ الْعابِدینَ لَکَ اَللّهُمَّ اَنْتَ الْعَلِیُّ الْعَظیمُ وَاَنَا عَبْدُکَ الْبآئِسُ الْفَقیرُ اَنْتَ الْغَنِیُّ الْحَمیدُ وَاَنَا الْعَبْدُ الذَّلیلُ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی‏ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ‏ وَاْمْنُنْ بِغِناکَ عَلی‏ فَقْری‏ وَبِحِلْمِکَ عَلی‏ جَهْلی‏ وَبِقُوَّتِکَ عَلی‏ ضَعْفی‏ یا قَوِیُّ یا عَزیزُ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی‏ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الْأَوصیآءِ الْمَرْضیِّینَ وَاکْفِنی‏ ما اَهَمَّنی‏ مِنْ اَمْرِ الدُّنْیا وَالآخِرَهِ یا اَرْحَمَ‏ الرَّاحِمینَ.