یکشنبه ۰۲ آبان ۱۴۰۰

از مرحوم آیت الله سید احمد زنجانی


گزیده الکلام …؛خاندان صدر

خاندان صدر


بارى، مرحوم سیّد حسن صدر معظّم له، نسبش به مرحوم آقا سیّد نورالدین، برادر صاحب مدارک مى‏ رسد. موطن اصلى ایشان، جبل عامل شام است، اوّل کسى که از اجداد آن مرحوم به عراق آمده، مرحوم سیّد صالح است که نظر به سر گرانى حکومت با او، از شام به عراق انتقال یافته.

یکى از فرزندان آن مرحوم، آقا سیّد محمّد على بوده، والد آقا سیّد هادى که پدر آقا سیّد حسن معظّم له باشد. و از این سلسله‏، آقای آقا سیّد محمّد، پسر مرحوم آقا سیّد حسن، فعلاً از رجال مهمّ حکومت عراق مى ‏باشد. و دیگرى، آقاى آقا سیّد صدرالدین عاملى بوده، از مشایخ شیخ مرتضى انصارى که سند روایت شیخ به مرحوم صاحب وسایل، به وسیله او و آباء گرامش اتّصال مى‏ یابد؛ بدین ترتیب که مرحوم شیخ، از سیّد صدر الدین و او هم از والدش، آقا سیّد صالح مزبور و او نیز از پدرش، آقا سیّد محمّد، او از محمّد بن حسن بن حرّ عاملى صاحب وسایل. مرحوم سید صدر الدین در اصفهان سکونت داشت، بعد در اواخر عمرش به نجف مهاجرت کرد و در آنجا در سنّ 1264 از دنیا رحلت کرد. آن مرحوم، داراى تألیفات زیاد است در فقه و اصول و غیره.

فرزند او آقاى آقا سیّد إسماعیل صدر، والد آقاى آقا سیّد صدرالدین صدر که فعلاً در قم، از زمامداران حوزه علمیّه مى ‏باشد، از مراجع تقلید بود، در نهایت زهد و تقوا. وفاتش در کاظمین، در سنه 1338 اتّفاق افتاد. آقاى آقا سیّد صدرالدین، از مرحوم والدش، آقا سیّد إسماعیل نقل کرد که: من هنگام وفات والدم، آقا سیّد صدرالدین، چهار پنج ساله بوده ‏ام. بدین حساب، سنّ مرحوم آقا سیّد إسماعیل، نزدیک به هشتاد بوده. آقاى صدر، دو تا بیت عربى مادّه تاریخ گفته؛ یکى، براى وفات آن مرحوم؛ و آن، این است:

تخیر صدر الخلد مأوى فارخوه من الخلد إسماعیل طالب له الصدر

و دیگرى، براى مدفن او که حجره شریفه در رواق پائین پاى کاظمین مى‏باشد؛ و آن، این است:

فإذا مررت به وجئت موّرخا سلّم، فهذا حجر إسماعیل

مرحوم آقا سیّد صدرالدین معظّم له، داماد شیخ جعفر کبیر بود، صاحب کشف الغطاء، متوفّى در سنه 1228؛ و مرحوم شیخ محمّدتقى، صاحب هدایه المسترشدین، متوفّى در سنه 1248 نیز یکى از دامادهاى شیخ جعفر بود.