چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰

بیانات


أفقه فقها

أفقه فقها

شیخ شمس الدین محمد بن مکی عاملی معروف به شهید اول (۷۸۶–۷۳۴ق) از فقهای مشهور شیعه است. از جمله معروفترین تألیفات وی می توان به «دروس»، «ذکری» و «لمعه دمشقیه» اشاره کرد.

برخی عالمان سنّی به وی اتهام ارتداد زده و طوماری را علیه وی امضا کردند و در دادگاهی وی را به اعدام محکوم کردند. شهید اول با وضع دلخراشی در روز پنج شنبه نهم جمادی الاولی سال ۷۸۶ هجری به فتوای قاضی برهان الدین مالکی و تأیید عباد بن جماعه شافعی در میدان قلعه دمشق با شمشیر کشته شد. آن گاه بدن شریفش را پس از به دار آویختن، سنگ باران کرده و به آتش کشیدند.

مرحوم حاج آقای ما درباره اینکه أعلم علمای شیعه به طور مطلق در تمام أزمنه کیست، نوشته است: برخی شهید اوّل را اعلم می دانند.

شهید اول خیلى فوق العاده بود. اگر حواشى ایشان بر «دروس» را ملاحظه کنید، مبهوت مى‏شوید که چقدر بر فقه احاطه دارد.

کتاب دروس شهید اول ـ که ناتمام هم ماند ـ بعد از مراجعه به جواهر و همه کتابها، هنوز هم تازه است و مطالب زیادى در آن وجود دارد که در این کتابها نیامده است. کتاب دروس کتاب تازه‏اى است و بر فقیه لازم است که حتى بعد از مطالعه «جواهر الکلام»، به «دروس» مراجعه کند و از مطالب ابتکارى آن بهره ببرد.

شهید در بعضى از نُسَخ دروس حاشیه هایى دارد که با «منه» مشخص شده است . این حواشى خیلى قوى است و مثلاً ذکر مى‏کند که فلان مطلب در کجا ثمره دارد و یک دفعه حدود ده مورد از ثمرات آن را ذکر مى‏کند. اینها شاهد بر احاطه فوق العاده شهید بر فقه است و نشان مى‏دهد که فقه مثل موم در دستش بود.