شنبه ۰۳ مهر ۱۴۰۰

دسته‌بندی نشده


استفتائات اعتکاف

اعتکاف

نیّت اعتکاف

زمان نیّت اعتکاف

س1. چه زمانی باید برای اعتکاف نیّت کرد؟ آیا مى‌توان در اوّل شب نیّت کرد؟

ج: از اوّل شب هم شخص می‌تواند نیّت کند.

نحوه نیّت اعتکاف

س2. برای اعتکاف چگونه باید نیت کرد؟

ج: همین که برای خدا نیت کند در مسجد بماند کافی است؛ البته اگر قصد کندکمتر از سه روز در مسجد بماند، اعتکافش صحیح نیست.

اعتبار نیّت انجام عبادت در هنگام نیّت اعتکاف

س3. ­­­آیا در هنگام نیّت اعتکاف، نیّت انجام عبادت هم لازم است؟

ج: لازم نیست.

تغییر نیّت اعتکاف

س4. آیا در میان اعتکاف می‌توانیم نیتمان را برای شخص دیگری تغییر دهیم یا بالعکس؟

ج: خیر، جایز نیست.

اشتباه در نیّت

س5. اگر براى اعتکاف وجوبى، از روى اشتباه نیّت استحبابى کند یا بالعکس، تکلیف چیست؟

ج. اگر به نیّت اعتکاف، انجام وظیفه فعلیه را انشاء کرده باشد و اشتباهاً بر اعتکاف استحبابی یا وجوبی تطبیق کرده باشد، صحیح است .

خواب ماندن از نیّت اعتکاف

س6. اوّلِ شب برای اعتکاف به مسجد رفتیم اما شب خوابم برد و تا صبح بیدار نشدم، آیا نیّت اعتکافم صحیح است؟

ج: اگر از شما سوال می کردند برای چه در مسجد مانده اید؟ می دانستید برای چه مانده اید، کافی است. بلکه اگر برای اعتکاف تصمیم گرفته باشید و بعداً هیچ متوجه نباشید، بعید نیست این هم کفایت کند.

نیّت روز سوم

س7. آیا در اعتکاف مستحبی باید روز سوم را قصد وجوب کرد؟

ج: لازم نیست.

نیّت استحباب با وجود قضای اعتکاف

س8. کسى که قضاى اعتکاف به عهده دارد، اگر نیّت اعتکاف مستحبى کرده باشد، آیا اعتکافش صحیح است؟

ج: بله، صحیح است.

نیّت قضای اعتکاف نذری

س9. آیا کسی در روز سوم اعتکاف واجب (که براساس نذر بوده) عمداً اعتکاف را فاسد کند، باید اعتکاف قضا را با چه نیتی انجام دهد؟ (نیت نذر یا نیت افساد؟) اصلاً در این صورت یک اعتکاف باید قضا کند یا دو اعتکاف؟

ج: به طور کلی، در جایی که اعتکاف واجب شده است (به جهت عهد، قسم یا نذر معین یا روز سوم)، اگر بدون عذر، اعتکاف را فاسد کند باید آن را قضا کند.

در نذر معیّن، اگر بدون عذر اعتکاف را باطل کند، باید کفّاره ابطال نذر را هم – علاوه بر قضای اعتکاف به جهت افساد- بدهد، ولی قضای اعتکاف به جهت نذر، لازم نیست.

در نذر غیر معین، اگر اعتکاف را باطل کند، باید دوباره معتکف شود و به نذرش عمل کند، ولی کفاره ابطال نذر بر وی ثابت نیست، و اگر در روز سوم، اعتکاف را باطل کند، به جهت وجوب اعتکاف، باید اعتکاف را قضا کند.

شرط ضمن نیّت اعتکاف

س10. منظور از شرط ضمن نیّت اعتکاف چیست؟آیا لازم است معتکف این شرط را به زبان آورد؟

ج: معتکف از اوّل مى‌تواند شرط کند که در صورت پیش آمدن چیزی که مجوّز خروج از مسجد است، از اعتکاف خارج شود. و باید این شرط را به زبان بیاورد و صرف التزام قلبی کفایت نمی‌کند.

شرط خروج از مسجد بدون عذر

س11. آیا می توان در آغاز اعتکاف با خود شرط کنیم که هر موقع دلمان خواست از اعتکاف خارج شویم، حتّی بدون عذر و حتّی در روز سوم؟

ج: صحیح نیست.

شرط کردن در اعتکاف نذری

س12. اگر کسی نذر کند که امسال معتکف گردد، آیا قبل از شروع اعتکاف می‌تواند نیّتش را برگرداند که اگر عارضی پیش آمد از اعتکاف خارج شود؟

ج: اگر نذرش معین بوده نمی‌تواند چنین شرطی کند، ولی اگر زمان عمل به نذرش موسّع بوده، در هنگام معتکف شدن می‌تواند چنین شرطی کند، منتها اگر از اعتکاف خارج شود باید قبل از گذشتن زمان امکان عمل به نذر، بار دیگر معتکف شود.

نیّت اعتکاف برای کسی که می داند مضطر به خروج خواهد بود

س13. کسی که قبل از اعتکاف می داند که در ایّام اعتکاف در حدّ یک الی دو ساعت برای امتحان باید از اعتکاف خارج شود، آیا از اوّل می‌تواند نیّت اعتکاف کند یا خیر؟ آیا چنین اعتکافی صحیح است یا خیر؟

ج: بله، ظاهراً اعتکاف او صحیح است.

اعتکاف در مسجد الحرام با انجام اعمال عمره

س14. شخصی قصد اعتکاف در مسجد الحرام را دارد. آیا می‌تواند قبل از اذان صبح،‌ مُحْرِم شود و بقیه‌ی اعمال را در حال اعتکاف، انجام دهد در حالی که می داند برای انجام سعی باید به مسعی که مسجد نیست برود؟

ج: اگر تأخیر انداختن سعی به بعد از اعتکاف و ماندن در احرام برایش مشقت داشته باشد- به طوری که در نزد عرف خروج از مسجد لازم باشد- اشکال ندارد.

گرفتن روزه قضا در اعتکاف

س15. کسی که روزه ی قضا دارد، اگر به اعتکاف برود باید نیّت روزه قضا کند یا روزه ماه رجب؟

ج: باید نیّت روزه قضا کند.

قضای اعتکاف ماه مبارک رمضان

س16. آیا قضای اعتکاف ماه مبارک مشروع است؟ سایر ایام چطور؟

ج: در خصوص ماه رمضان دلیل داریم. ولی دلیل عام برای قضای سایر ایّام سال وجود ندارد.

اعتکاف غیر بالغ

س17. آیا اعتکاف غیر بالغ صحیح است؟

ج: اعتکاف ممیّز صحیح است.

اعتکاف فرزند نابالغ با نهی پدر

س18. اگر پدری فرزند نابالغ خود را از رفتن به اعتکاف نهی کند، آیا اعتکاف فرزند با عدم رضایت پدر صحیح است؟

ج: صحیح است مگر پدر به جهت تربیت فرزند او را نهی کرده باشد که در این صورت بنابر احتیاط، اعتکافش صحیح نیست.

وظیفه پدر در مورد محرمات اعتکاف صبیّ

س19. پدری که فرزند نابالغ خود را به اعتکاف می برد و او را نیز معتکف می کند، باید او را از انجام محرمات اعتکاف باز دارد؟

ج: خیر؛ لازم نیست.

نیابت اعتکاف و اهدای ثواب آن

اهداء ثواب اعتکاف

س20. آیا می‌توانیم ثواب اعتکاف خود را به چند نفر اهداء کنیم؟ آیا مرده و زنده فرقی می کند یا خیر؟

ج: جایز است و فرقی نمی‌کند.

اعتکاف به نیابت از اموات و احیاء

س21. اعتکاف به نیابت از عدّه ای از اموات و یا تعدادی از زنده ها چه حکمی دارد؟

ج: به نیابت از اموات جایز است- هرچند متعدد باشند- امّا از طرف زنده ها مشروعیتش ثابت نیست.

گرفتن روزه های استیجاری در اعتکاف

س22. آیا روزه های اعتکاف را می توان از طرف شخص زنده یا کسی که از دنیا رفته به نحو استیجاری انجام داد ؟

ج: روزه استیجاری به نیابت از احیاء صحیح نیست، امّا به نیابت از اموات مانعی ندارد.

اجیر شدن برای اعتکاف

س23. آیا می توان اعتکاف استیجاری انجام داد؟ و اگر صحیح است روزه اعتکاف را به نیت چه کسى بگیرد؟

ج: اجیر شدن براى انجام اعتکاف به نیابت از اموات اشکالى ندارد و می‌تواند برای بجا آوردن روزه به نیابت ازدیگران نیز اجیر شود، ولی اگر روزه قضای ماه رمضان- و به احتیاط واجب روزه واجب دیگر- به عهده دارد نمی‌تواند تبرعاً از طرف میّت روزه بجا آورد.

زمان اعتکاف

بهترین زمان اعتکاف

س24. بهترین زمان برای اعتکاف چه زمانی است؟

ج: انجام دادن اعتکاف در هر زمانی که روزه در آن صحیح است، صحیح می باشد و دلیلی بر افضلیت ماه رمضان بر دیگر ماه ها نداریم و افضلیت دهه آخر ماه رمضان برای کسی است که دهه اول و دوم را معتکف بوده است،(یعنی اگر کسی بخواهد به رسول الله «صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ» اقتدا نماید، چنین کند)

اعتکاف بیش از سه روز

س25. اگرچهار روز اعتکاف نذر کنیم، آیا روز سوم می‌توانیم تمام کنیم و بعدا یک روز یا در ضمن سه روز یک روز را اضافه کنیم؟

ج: اگر در نیّتتان این بوده که یک روز را بتوانید به‌صورت منفصل بیاورید، صحیح است، ولی باید دو روز دیگر هم به این یک روز اضافه کنید. چون اعتکاف کمتر از سه روز صحیح نیست. بله، اگر در نیّتتان این بوده که این یک روز در فرض انفصال دو روز دیگر به آن اضافه نشود باطل است.

اضافه یا کم نمودن مدت اعتکاف

س26. اعتکاف بیشتر از سه روز، به‌صورتى که آن زیاده، بخشى از یک روز یا شب باشد، چه حکمى دارد؟ کمتر از سه روز چطور؟

ج: مشروعیت آن ثابت نیست.

منظور از روز در اعتکاف

س27. منظور از روز در اعتکاف چیست؟

ج: از طلوع فجر تا مغرب است.

نرسیدن به مسجد تا اذان صبح

س28. شخصی به نیّت اعتکاف از منزل خارج شده، ولی قبل از ورود به مسجد، اذان صبح گفته می‌شود، آیا اعتکاف او صحیح است و می‌تواند معتکف شود؟

ج: خیر نمی تواند؛ مگر اینکه از قبل نیت اعتکاف داشته ولی به جهت امر ضروری تأخیر کند.

اعتکاف قبل از عید قربان و فطر

س29. آیا می‌توان دو یا یک روز مانده به عید فطر اعتکاف نمود؟

ج: خیر، صحیح نیست.

ملاک واجب شدن اعتکاف در روز های اضافی

س30. آیا اینکه می گویند: «در هر دو روز اعتکاف، روز بعدش واجب است» درست است؟

ج: خیر، در مورد غیر روز اول و دوم و روز چهارم و پنجم دلیل معتبری نداریم.

اجازه شوهر یا ولی

اجازه شوهر برای اعتکاف زن

س31. آیا زن برای اعتکاف باید از شوهر خود اجازه بگیرد؟

ج: لازم است.

اجازه پدر برای اعتکاف فرزند

س32. آیا فرزند براى اعتکاف باید از پدر اجازه بگیرد؟

ج: لازم نیست.

اعتکاف با نارضایتی والدین

س33. اگر پدر به اعتکاف فرزندش راضی نباشد، آیا اعتکاف رفتن فرزند جایز است؟

ج: ظاهرا ًمانعی ندارد. اگرچه احتیاط مستحب در ترک اعتکاف است، خصوصاً در فرضی که پدر ایذاء شود.

مکان اعتکاف

مراد از مسجد جامع

س34. مراد از مسجد جامع چه مسجدی است؟

ج: مسجد جامع یعنى مسجد عمومى که محل اجتماع عامه مردم است و اختصاص به اهل یک محله و گروه خاصى ندارد. البته بر اساس روایات باید درمسجد جامع، یک نماز جماعت صحیح خوانده شده باشد.

اعتکاف در تنها مسجد روستا

س35. روستای کوچکی فقط یک مسجد دارد و محله های مختلف نیز ندارد. آیا این مسجد، مسجد جامع محسوب می‌شود؟

ج: ظاهراً مسجد جامع در مقابل مسجد محله یا طائفه است و در فرض سؤال که روستا شأنیت داشتن مسجد محله یا طائفه را ندارد، بر مسجد مذکور مسجد جامع صادق نیست.

مسجد جامعی که فقط نماز جمعه در آن خوانده می‌شود

س36. مسجدی که فقط نماز جمعه در آن اقامه می­گردد، جزء مساجد جامع محسوب می‌گردد؟

ج: حکم مسجد جامع را ندارد مسجد جامع مسجدی است که در متعارف ازمنه، مسجد جامع باشد نه فقط یک روز در هفته.

راه احراز مسجد جامع

س37. از چه راه هایى مىتوان مسجد جامع بودن جایى را احراز نمود؟

ج: مسجدیّت یا جامع بودن آن به علم وجدانى یا شیاعى که مفید یقین باشد یا به شهادت عدلین ثابت می‌شود و در کفایت خبر عدل واحد اشکال است.

اعتکاف در مسجد جامع روستا

س38. آیا اعتکاف در مسجد جامع روستا صحیح است؟

ج: بله، صحیح است.

اعتکاف در مسجد شهرک و دانشگاه

س39. اعتکاف در چه مساجدی صحیح است؟ آیا در مساجد شهرک ها و یا مساجد دانشگاه‌ها می‌توان اعتکاف برگزار کرد؟

ج: اعتکاف در مسجد جامع شهرها و روستاها و شهرک ها صحیح است و مسجد دانشگاه اگر جامع نباشد، اعتکاف در آن صحیح نیست.

تبدیل مسجد بازار به مسجد جامع

س40. مسجدی در شهر معروف و مشهور به مسجد جامع می‌باشد، بدین معنا که از هر کسی سؤال شود، این مسجد را مسجد جامع می‌دانند. آیا می‌شود مسجدی که معروف به مسجد بازار می‌باشد به بهانه اینکه شخصی خاص در آن نماز می‌خواند یا اینکه به ادعای بعضی از نمازگزاران مسجد بازار تعداد نمازخوان هایش در وقت نماز بیشتر است تبدیل به مسجد جامع نمود؟

ج: مراد از مسجد جامع، مسجد عامه مردم است، در مقابل مسجد محله و .. که اختصاص به گروه های خاصی دارد و عنوان مسجد جامع یا بازار مهم نیست.

اعتکاف در غیر مسجد جامع

س41. در حالی که مسجد جامع شهر گنجایش معتکفین را داشته و امکانات لازم جهت اعتکاف را دارا ‌باشد، می‌توان از مسجد دیگری برای اعتکاف استفاده نمود؟

ج: اعتکاف فقط در مسجد جامع صحیح است.

متروکه شدن مسجد جامع و استدامه جامعیت آن

س42. در شهرستان ما مسجدی قدیمى وجود دارد که سابقاً مسجد جامع بوده ولى اکنون با برگزاری جماعت و مراسم مذهبی در مسجد جدید شهر، متروکه شده و تنها گاهی اهل محل در آن نماز می خوانند آیا اعتکاف در آن صحیح است؟

ج: خیر؛ لذا از آنجا که مسجد جامع قم در زمان کنونی، مسجد محله محسوب می‌شود به نظر ما اعتکاف درآن، صحیح نیست.

اعتکاف در مساجد جامع هر محله ی تهران

س43. آیا اعتکاف در مسجد جامع هر محله در تهران بزرگ صحیح است؟

ج: با فرض صدق مسجد جامع، صحیح است.

حیاط و پشت بام مسجد برای اعتکاف

س44. آیا اعتکاف در حیاط و پشت بام و راهروهای مسجد صحیح است ؟ رفتن به این مکان ها در حال اعتکاف چه حکمی دارد ؟

ج: تابع آن است که جزء مسجد باشد یا نباشد.

اعتکاف در دو مسجد

س45. آیا اعتکاف در دو مسجد جایز است؟ اگر در یکی متعذر شد، چطور؟

ج: اعتکاف در دو مسجد جایز نیست و در صورت تعذّر در یک مسجد، اعتکاف باطل می‌شود.

وجود دو مسجد جامع در یک شهر

س46. اگر دو مسجد جامع در شهر بود اولویّت با کدام است؟

ج: اولویتّی در بین نیست.

رفتن معتکف به مکانی که مسجد بودن آن مشکوک است

س47. ‌اعتکاف در مکان‌هائی که شکّ داریم جزء مسجد است (مثل بام، سرداب، حیاط و مقداری که به مسجد افزوده شده) چه حکمی دارد؟

ج: جایز نیست . باید حجّت داشته باشد که جزء مسجد است.

اعتکاف در غیر مسجد جامع

س48. اگر شهری مسجد جامع نداشته باشد، برای اعتکاف کجا برویم؟ اگر مساجد جامع پر شوند آیا می‌شود در مساجد دیگر معتکف شد؟

ج: در فرض سؤال اعتکاف در آن شهر صحیح نیست.

اعتکافی که مانع نماز جماعت است

س49. اگر اعتکاف، مانع از برگزاری نماز ـ چه فرادی و چه جماعت ـ شود، آیا اعتکاف صحیح است؟

ج: اعتکاف صحیح است، اگرچه مزاحمت در برگزاری نماز جایز نیست؛ مثل آن کهمعتکفبیش از مقدار متعارف با خودش وسایل بیاورد به گونه ای که برخی نتوانند در آن محلّ، نماز جماعت بخوانند.

مانع شدن متولّی از برگزاری اعتکاف

س50. آیا متولّی مسجد و یا نمازگزاران یک مسجد می‌توانند مانع از برگزاری اعتکاف در مسجد گردند؟

ج: متولی شرعی مسجد، اگر مصلحت مسجد را در عدم برگزاری اعتکاف ببیند، می‌تواند مانع شود.

اعتکاف در مناطقی که مسجد ندارند

س51. در بعضى شهرهای کشور های غربی اصلاً مسجد وجود ندارد در این صورت آیا راهی برای معتکف شدن وجود دارد؟

ج: در این فرض اعتکاف صحیح نیست.

اعتکاف در مکان غصبی

س52. اگر شخصى در مسجد، جاى فرد دیگرى را غصب کند و معتکف شود، آیا اعتکافش باطل است؟در صورت فراموشی یا ندانستن مسأله چطور؟

ج: در عالم بنابر احتیاط باطل است، همچنین است در ناسی که خودش غصب کرده و در جاهل غیر معذور.

سبقت گرفتن معتکف نسبت به مکان خاصّی در مسجد

س53. آیا گذاشتن وسائل یا نوشتن نام و امثال آن، موجب سبقت گرفتن معتکف نسبت به مکان خاصّی در مسجد می‌شود، که تصرّف در آن، غصب باشد؟

ج: ملاک این است که عرف، دیگری را دارای حق بشمارد و این به اختلاف موارد فرق می کند.

اعتکاف مسافر

اعتکاف مسافر

س54. آیا اعتکاف مسافر صحیح است؟

ج: اگر نذر کند که در سفر روزه بگیرد، می‌تواند معتکف شود.

اعتکاف مسافر در شهر مدینه بدون نذر روزه

س55. آیا مسافر در شهر مدینه می‌تواند در روزهای چهار شنبه و پنج شنبه و جمعه بدون نذر معتکف شود؟

ج: درصورتی‌که در روز اول، نزد استوانه سریر، روز دوم نزد استوانه توبه و روز سوم نزد استوانه مخلقه نماز بخواند و در آنجا دعا کند می‌تواند در مسجد النبی، بدون نذر روزه در سفر، معتکف شود.

نذر روزه یا اعتکاف در سفر

س56. مسافرى که در شهرش نذر اعتکاف یا نذر روزه در ایّام البیض را نکرده است، آیا مىتواند در حال مسافرت نذر کند؟ چنین شخصى چگونه در شهر دیگر مىتواند معتکف شود؟

ج: بله، می‌تواند با نذر روزه در سفر و یا قصد اقامت ده روز، معتکف شود. چنانکه می‌تواند در سفر- با توجه به اینکه در اعتکاف روزه شرط است- نذر اعتکاف بکند.

نذر اعتکاف

تخلف از نذر اعتکاف

س57. اگر کسى نذر کند روزهاى معیّنى را معتکف باشد و از آن ایام معیّن تخلّف نمایدیک روز یا بیشترآیا قضا بر او واجب است یا خیر؟ کفاره چطور؟

ج: قضاى آن واجب است. کفاره تخلّف نذر نیز ثابت است.

خروج از اعتکاف نذری

س58. اگر به‌صورت مطلق – نه ایّام معیّنی- نذر اعتکاف کند. آیا در روز اول و دوم می‌تواند از اعتکاف خارج شود؟

ج: اشکال ندارد.

کفاره باطل کردن اعتکاف نذری

س59. شخصی که عمداً و بدون عذر، اعتکاف نذری خود را باطل کند، علاوه بر کفاره نذر کفاره دیگری نیز بر عهده وی لازم می‌آید؟

ج: اگر به غیر جماع، اعتکاف خود را باطل کند، تنها کفاره تخلّف نذر، واجب است.

عدم امکان اعتکاف در مسجدی که مورد نذر است

س60. اگر متولّی مسجد، مانع برگزاری اعتکاف در مسجد گردد، تکلیف کسی که نذر کرده معتکف شود، چیست؟

ج: اگر اعتکاف در خصوص آن مسجد را نذر کردهوظیفه‌ای ندارد، در غیر این صورت با اعتکاف در مسجد جامع دیگری به نذرش عمل کند.

خارج شدن از مسجد و اعتکاف در اعتکاف نذری

س61. اگر اعتکافی را نذر کرده باشیم، می‌توانیم در صورت پشیمان شدن، روز اول از مسجد خارج شویم؟

ج: اگر نذر غیر معین باشد، مانعی ندارد.

نذر اعتکاف قبل از عید فطر و قربان

س62. نذر اعتکاف اگر به عید فطر بخورد، آیا باطل می‌شود یا نه؟

ج: اگر نذر معین بوده، نذرش منعقد نشده و اعتکافش از اوّل باطل بوده است.

محرّمات اعتکاف

چیزهایی که بر معتکف حرام است

س63. چه چیزهایی بر معتکف حرام است؟

ج: 1-باطل کردن روزه در روز سوم اعتکاف 2- خروج از مسجد بدون مجوّزات خروج 3-جماع، 4-بوسیدن و لمس از روی شهوت 5- استمناء 6- استشمام آنچه بوی خوش آن چشم‌گیر است؛ مانند مشک و عنبر و همچنین گیاهان خوشبو 7- خریدوفروش بلکه مطلق تجارت نمودن 8- بحث‌وجدل نمودن به‌قصد اظهار فضیلت و غلبه، نه به انگیزۀ اظهار حق.

تفاوت وظیفه معتکف و محرم

س64. آیا آنچه بر محرم حرام است، بر معتکف هم حرام است؟

ج. محرّمات احرام بر معتکف حرام نیست، مگر جماع، لمس و بوسیدن از روی شهوت، استشمام عطر و گیاهان خوشبو که بوی خوش آن‌ها چشم‌گیر باشد و بنابر احتیاط واجب، استمناء..

انجام محرّمات اعتکاف از روی جهل

س65. اگر شخصی یکی از محرّمات اعتکاف را به خاطر جهل قصوری به مسأله انجام داده باشد، حکم اعتکاف او چیست؟

ج: اگر باعث فساد صوم شود، اعتکاف هم باطل است و بنابراحتیاط، جماع در شب هم، مبطل است.

بطلان اعتکاف به‌واسطه ارتکاب محرمات اعتکاف

س66. آیا محرّمات اعتکاف باعث بطلان اعتکاف مىشود؟

ج: غیر از جماع، محرمات دیگر اعتکاف را باطل نمی‌کند.

شانه زدن و ناخن گرفتن در حال اعتکاف

س67. آیا شانه زدن و ناخن گرفتن در حال اعتکاف کراهت دارد؟

ج: کراهت آن ثابت نیست.

مباحثه علمى در حال اعتکاف

س68. اگر مباحثه علمى در حال اعتکاف به جرّ و بحث منجر گردد، موجب بطلان اعتکاف می‌شود؟

ج: اگر به‌قصد غلبه و اظهار فضیلت- نه اظهار حق و رفع اشتباه طرف مقابل- باشد، جایز نیست، ولی موجب بطلان اعتکاف نمی‌شود.

استفاده از مواد شوینده معطّر

س69. آیا معتکف می‌تواند از مواد شوینده معطّر و خوشبو ازجمله صابون مایع یا جامد، شامپو، خمیردندان استفاده نماید؟

ج: بلی، ولی اگر بوی خوش آن چشم‌گیر باشد، نباید استشمام کند.

استفاده از کرم یا صابون معطّر با فقدان حس بویایی

س70. آیا استفاده از کِرِم، پماد یا صابون بودار براى معتکفى که حسّ بویایى ندارد، اشکال دارد؟

ج: اشکالى ندارد.

استشمام بوی عطر

س71. در مساجد معمولاً غیر معتکفین عطر می‌زنند و گریزی از آن نیست. وظیفه معتکف چیست؟

ج: استشمام عطر جایز نیست، ولی احساس بوی عطر ظاهرا ًمانعی ندارد.

استعمال عطر جهت نماز

س72. اگر معتکف جهت استحباب استفاده از عطر، در نماز خود را معطّر کند (نه براى لذت بردن از بوى آن) آیا مرتکب عمل حرامى شده است؟

ج: اگر موجب شود بوی آن را استشمام کند، جایز نیست.

فروش کتاب به معتکفین

س73. آیا فروش کتاب به معتکفین جهت ارتقاء سطح فرهنگی، اخلاقی و عقیدتی آن‌ها اشکال دارد؟

ج: حرام است.

استفاده از مواد چرب

س74. پماد یا کرم چربیا مرطوبکننده پوست، آیا اعتکاف را باطل مىکند؟ آیا استعمال آن‌ها جایز است؟

ج: استعمال آن‌ها حرام نیست ولی اگر بوی خوش قابل توجهی دارد نباید استشمام شود. در هر حال اعتکاف صحیح است.

نگاه و تماس شهوت‌آلود در اعتکاف

س75. آیا نگاه شهوت‌آلود یا لمس همراه با ریبه و شهوت – نسبت به جنس موافق یا مخالف – حرام است و موجب باطل شدن اعتکاف مى‌گردد؟

ج: موجب بطلان اعتکاف نمی‌شود، امّا چنین اموری حتی در غیر اعتکاف نسبت به غیر همسر حرام است و لمس با شهوت – حتّی نسبت به همسر- از محرّمات اعتکاف است.

معامله اجناس ضروری و غیرضروری در حال اعتکاف

س76. آیا خریدوفروش جنس ضرورى و غیرضروری در اعتکاف، باعث بطلان اعتکاف مىشود؟ آیا کار حرام انجام داده است؟

ج: خریدوفروش بدون ضرورت بر معتکف حرام است، ولی موجب بطلان اعتکاف نمی‌شود.

پول دادن معتکف برای تهیه لوازم ضروری

س77. آیا بنده می‌توانم در این سه روز اعتکافی که در مسجد هستم، پول به افراد بدهم تا برای من وسایل ضروری و غیرضروری (مثل کارت تلفن،کلوچه، شامپو، لباس، شلوار و غیره…) بخرند و آیا این‌ها صدق تجارت وسیع نمی‌کند که حرام باشد؟

ج: وکیل قرار دادن غیر معتکف برای بیع و شراء جایز است ولی خودش – در غیر فرض ضرورت- جایز نیست خریدوفروش کند.

انجام سایر معاملات برای معتکف

س78. آیا سایر معاملات غیر از خریدوفروش برای معتکف جایز است؟

ج: بنابر احتیاط واجب سایر معاملات تجاری نیز برای معتکف جایز نیست.

معامله به‌صورت نسیه یا سلف

س79. آیا معتکف می‌تواند به‌صورت سلف، جنسی را بفروشد یا به‌صورت نسیه چیزی را معامله کند؟

ج: خیر، جایز نیست.

قرض معتکف

س80. قرض گرفتن و قرض دادن در ایام اعتکاف چه حکمی دارد؟

ج: جایز است.

باطل شدن اعتکاف به جماع در ماه رمضان یا قضای روزه آن

س81. اگر اعتکاف در ماه رمضان باشد یا همزمان با قضاى روزه ماه رمضان باشد و با جماع، اعتکاف و روزه باطل شود، چه تکلیفی دارد؟

ج: باید علاوه بر کفاره ابطال روزه ماه رمضان یا روزه قضا، کفاره ابطال اعتکاف را نیز بدهد، هرچند جماع در شب یا روز اول و دوم رخ داده باشد. البته کفاره ابطال روزه قضا در صورتی است که آن عمل را بعدازظهر انجام دهد.

خروج منی به‌واسطه استمنا یا افکار باطل

س82. فردی این‌گونه است که با راه دادن بعضی از فکرها به خود عادتاً از او منی خارج می‏شود. حال اگر در حال اعتکاف عمداً این افکار را به خود راه دهد و منی از او خارج ‏شود، اعتکاف او چه حکمی دارد و اگر عادت نداشته باشد و منی بیرون بیاید چطور؟ و اگر عادت داشته باشد ولی منی بیرون نیاید چه حکمی پیدا می‏کند؟

ج: در صورت خروج منی در روز، روزه و بالتّبع اعتکاف او باطل است. ولی اگر در شب، منی خارج شود ظاهراً اعتکافش صحیح است، اگرچه در فرض اختیاری بودن خروج منی، مرتکب حرام شده است.

اعتکاف شخص بیمار

س83. آیا بیمار و کسى که روزه برایش ضرر دارد، مىتواند معتکف شود؟ و اگر در حال اعتکاف باشد و روزه نگیرد، ثوابى مىبرد؟

ج: اعتکاف، بدون روزه صحیح نیست و کسی که روزه برایش ضرر دارد، جایز نیست روزه بگیرد.

خروج از مسجد

قاعده‌ی کلّی در جواز خروج از مسجد

س84. با توجه به اینکه در روایات، بسیاری از موارد راجحه از منع خروج مسجد استثنا شده‌اند مانند نماز جمعه و جماعت،‌ اقامه‌ی شهادت، تشییع جنازه و … آیا می‌توان گفت امور راجحه و مستحبّی همگی در این استثنا داخل می‌شوند؟

ج: ظاهراً ذکر این موارد منصوصه نیز از باب بیان مصادیق لزوم عرفی یا شرعی بوده است، لذا در فرض عدم لزوم عرفی یا شرعی همین موارد جایز نخواهد بود و تمام موارد راجحه تا به حد لزوم نرسد، جایز نخواهد بود.

خروج از مسجد برای نظافت و غسل مستحبی

س85. آیا در هنگام اعتکاف برای غسل‌های مستحبی یا وضوی مستحبی یا برای نظافت بدن و استحمام می‌تواند از مسجد خارج شد؟

ج: در غیر فرض ضرورت شرعی یا عرفی جایز نیست.

خروج از مسجد برای انجام وضو قبل از دخول وقت یا برای نماز قضا

س86. آیا معتکف می‌تواند قبل از دخول وقت برای وضو گرفتن از مسجد خارج شود؟ برای بجا آوردن نماز قضا چطور؟

ج: خروج از مسجد برای وضوی نماز واجب ادایی اشکال ندارد.

خروج از مسجد برای رفتن به کلاس درس

س87. آیا معتکف برای شرکت در دروس دبیرستان یا دانشگاه یا حوزه می‌تواند از اعتکاف خارج گردد؟

ج: معیار در جواز خروج وجود ضرورت شرعی و یا عرفی است.

خروج از مسجد برای شرکت در نماز جماعت

س88. آیا شخص معتکف می‌تواند برای شرکت در نماز جماعتی که خارج از مسجد برگزار می‌گردد محل اعتکاف را ترک نماید؟

ج: در غیر ضرورت جایز نیست.

خروج از مسجد برای آوردن وسایل موردنیاز

س89. خروج معتکف از مسجد برای آوردن وسایل مورد احتیاجش چه حکمی دارد در فرضی که می‌تواند فرد غیر معتکفی را برای آوردن آن وسایل مأمور نماید؟

ج: اگر محذور عرفی یا شرعی برای امر به دیگری نباشد، خروج از مسجد جایز نیست.

خروج از مسجد برای شرکت در جلسه امتحان

س90. آیا معتکف می‌تواند برای شرکت در جلسه امتحان (به مدت طولانی یا کوتاه) از مسجد خارج شود؟ در صورت جواز، تا چه مقدار می‌تواند در جلسه امتحان بماند؟

ج: اگر شرکت در جلسه امتحان برایش لازم و ضروری است، می‌تواند از مسجد خارج شود و به مقدار لازم در جلسه امتحان بماند ولی درصورتی‌که توقّفش بیرون مسجد زیاد طول بکشد، به حدّی که صورت اعتکاف به هم بخورد، اعتکاف خودبه‌خود باطل می‌شود.

خروج از مسجد برای ادای دین

س91. آیا معتکف می‌تواند برای اداء دین از مسجد خارج گردد یا باید وکیل بگیرد؟

ج: با نبودن محذور، باید وکیل بگیرد.

خروج از اعتکاف در روز سوم به سبب بیماری

س92. کسى که در حین اعتکاف بیمار شود و در نیّت اعتکاف نیز شرط خروج نکرده باشد، مىتواند روز سوم اعتکاف خود را به هم بزند؟

ج: اگر ماندن در مسجد برای او حرجی باشد، می‌تواند خارج شود.

خروج از مسجد برای تطهیر بدن و لباس

س93. قسمتی از بدن در حال اعتکاف خونی شده است، آیا ازاله ی آن در بیرون مسجد ضرورت فوری دارد؟ یا تأخیر نیز جایز است؟

ج: برای نماز باید بدن و لباس پاک باشد، و تطهیر آن فوریت ندارد.

خروج از اعتکاف به امر شوهر در روز سوم

س94. آیا زن می‏تواند با امر شوهرش در روز سوم اعتکاف خود را باطل کند؟ و اگر شوهر، او را مجبور به این کار کند، آیا بر عهده شوهر کفّاره می‏آید یا خیر؟

ج: درصورتی‌که اعتکاف او شرایط صحّت را داشته باشد، نمی‌تواند روز سوم، اعتکاف را رها کند. ولی در فرض خروج، کفّاره ای بر عهده زوج نمی آید.

خروج از مسجد برای تشییع جنازه و استقبال مؤمن

س95. حکم خروج معتکف از مسجد برای تشییع جنازه مؤمن و تودیع و استقبال برادر مؤمن خود چیست؟

ج: اگر لزوم عرفی یا شرعی داشته باشد جایز است.

خروج از مسجد برای امضای سند، مداوای مریض و اجابت دعوت مؤمن

س96. آیا خروج در موارد ذیل جایز است: الف: خروج برای امضاء سند محضری برای انجام و انتقال معاملات یا اعطاء وکالت و مانند آّن؛ ب: خروج برای اجابت دعوت مؤمنین به جهت افطار؛ ج: خروج برای مداوای مریض و تزریق سرم و واکسن ؟

ج: خروج درغیر فرض لزوم شرعی، عقلی یا عرفی جایز نیست و در این جهت تفاوتی بین موارد منصوصه و غیر منصوصه وجود ندارد.شایان ذکر است شأن فقیه تشخیص موضوعات نیست و تشخیص وی در اکثر موضوعات برای مقلّد مادامی که موجب اطمینان وی نشود، حجت نیست.

خروج از مسجد به علت فراموشى

س97. اگر کسى از روى فراموشى محلّ اعتکاف را ترک کند، اعتکافش چه حکمى دارد؟

ج. : ظاهراً اعتکافش باطل می‌شود.

خروج از مسجد به خاطر شغل و کار

س98. آیا کارمندان و معلّمین مىتوانند معتکف شوند و سر کلاس و محلّ کار رفته و سپس به مسجد برگردند؟

ج: درصورتی‌که خروج برای این امور، ضروری به حساب نیاید یا موجب شود صدق معتکف بر شخص نکند، نمی‌تواند به این صورت معتکف شود.

عبور از جوی آبی که از مسجد می گذرد

س99. اگر جوی آبی از داخل مسجد جامع عبور کند، آیا فرد معتکف می‌تواند از روی آن رد شود و از آن عبور کند؟

ج: اگر خود جوی جزء مسجد باشد با عبور از روی آن، از مسجد خارج نشده است.

خروج اضطراری معتکف قبل از اذان مغرب روز سوم

س100. معتکفى که یک ساعت قبل از اذان مغرب برایش کار ضرورى پیش مىآید و باید از مسجد خارج شود، اگر در هنگام اذان مغرب روز سوّم در مسجد نباشد، آیا اعتکاف او صحیح است؟

ج: در فرض داشتن مجوّز خروج، مانعى ندارد. و اعتکافش به هنگام خروج خاتمه یافته است.

خروج از مسجد و بیرون ماندن عمدی در روز سوم

س101. کسى که در روز سوّم به دلیل امر ضروری از مسجد خارج شود ولی بدون دلیل موجّه عمداً مدتى خارج از مسجد بماند، آیا قضا یا کفّاره بر عهده اوست؟ حکم اعتکافش چیست؟

ج: اعتکافش باطل است و باید قضای اعتکاف را بجا آورد، ولی کفّاره ندارد.

خروج از مسجد برای انجام واجب کفایی

س102. آیا (در حالت اعتکاف) برای انجام واجبات کفایی هم می‌توان از مسجد خارج شد؟

ج: اگر احتمال بدهد در صورت عدم خروج، کسی دیگر به واجب عمل نکند، خروج مانعی ندارد.

خارج از مسجد بودن معتکف هنگام اذان صبح

س103. اگر معتکف هنگام اذان صبح روز اوّل به دلیل ضرورتی بیرون از مسجد باشد، اعتکافش صحیح است؟

ج: اگر قبل از آن نیّت اعتکاف داشته باشد، اعتکافش صحیح است.

سوار ماشین شدن در بازگشت به مسجد

س104. آیا اگر برای کاری بیرون از مسجد رفتیم، در بازگشت باید ماشین سوار شویم یا می‌توانیم پیاده برگردیم؟

ج: اگر به طور متعارف این مسیر، پیاده پیموده می‌شود، لازم نیست با ماشین برگردد.

شکّ معتکف در دخول به مسجد در اوّل وقت

س105. اگر معتکف شک کند که اوّل اذان صبح روز اوّل درون مسجد بوده یا خیر حکمش چیست؟

ج: اگر مسأله را آن موقع نمی دانسته یا احتمال توجّه به وقت را ندهد، اعتکافش باطل است. در غیر اینصورت، اگر بعد از اعتکاف شک کند، اعتکافش صحیح است، ولی اگر در بین اعتکاف شک کند، بنابر احتیاط واجب اعتکافش باطل است. بنابراین در اعتکاف واجب، بنابر احتیاط واجب اعتکاف را تمام کند و اگر اصل اعتکاف به نحو واجب غیر معین بوده به آن اکتفا نکند.

اقامه نماز عصر برای معتکفی که به نماز جمعه می رود

س106. اگر شخص معتکف در نماز جمعه حاضر شد آیا باید بلافاصله بعد از اتمام نمازجمعه به محلّ اعتکاف برگردد یا می‌تواند نماز عصر را هم با امام جمعه بخواند و بعد برگردد؟

ج: در مسائل نماز جمعه با رعایت شرایط تقلید از مجتهد دیگر تقلید کنید. در فرض وجوب تعیینی نماز جمعه و تحقّق شرایط، برای مردان جایز است برای نماز جمعه از مسجد خارج شوند و اگر مجتهد دیگر نماز جمعه را کافی نداند، خروج جایز نیست و اگر قائل به وجوب تخییری باشد با تحقّق بقیه شرایط نماز جمعه، در فرض لزوم عرفی، خروج جایز خواهد بود و بدون لزوم عرفی جایز نیست.

خروج از مسجد برای اقامه نماز و قرائت قرآن

س107. آیا معتکف می‌تواند برای انجام وضو برای نماز مستحبی یا قرائت قرآن از مسجد خارج شود؟ در صورت مجاز نبودن اگر نذر کند، چطور؟

ج: جایز نیست و نذرش هم منعقد نمی‌شود.

مکث در خارج مسجد

س108. شخص در حال اعتکاف احتیاج به طهارت (وضو یا غسل چه واجب چه مستحبّ) پیدا می کند اگر طهارت در نزدیک ترین محلّ خارج مسجد مستلزم توقف و مکث زیاد در خارج مسجد است، آیا می‌تواند به مکان دورتر که زمان کمتری معطّل می‌شود برود؟

ج: برای مقدار خروج از مسجد، ضرورت باید رعایت شود. نزدیکی و دوری باعث فرق نیست و اگر مقدار زمان در نزدیک و دور مساوی باشد، شخص در انتخاب، مخیّر است و الّا هر کدام که مستلزم مکث کمتر در خارج مسجد گردد، لازم است انتخاب شود.

کیفیّت راه رفتن خارج از مسجد

س109. آیا در مواردی که فرد معتکف جواز خروج از مسجد را دارد، نوع راه رفتن و عکس‌العمل فرد باید با اظهار شتاب و تلاش برای بازگشت به مسجد باشد یا باید رفتارش عادی باشد؟ آیا اگر رفتاری همراه با تعلّل داشته باشد، اعتکافش باطل می‌شود؟

ج: اگر به طور متعارف مسیر را بپیماید کفایت می کند ولازم نیست با شتاب باشد، ولی اگر عرفاً رفتارش غیر عادی و همراه با تعلّل باشد اعتکافش باطل می‌شود.

زیارت بین اعتکاف

س110. اگر کسى در مسجد اعظم قم و یا مسجدهاى اطراف مضجع مطهر امام رضا-علیه السّلام معتکف شود، آیا مىتواند کنار قبر حضرت رضا علیه السّلام و یا حضرت معصومه سلام اللّه علیها به عبادت و زیارت بپردازد؟

ج: جایز نیست.

چند قدم خارج شدن از مسجد

س111. آیا براى معتکف خروج از مسجد اگر کم باشد مثل چند قدم یا زمان اندکی مثل چند ثانیه اشکال دارد؟

ج: خروج از مسجد حتّی به این مقدار هم، براى معتکف جایز نیست .

توقّف و زیر سایه رفتن معتکف در خارج از مسجد

س112. هر گاه معتکف برای کار ضروری از مسجد خارج گردد، حکم ایستادن و توقّف او و راه رفتن در سایه چیست؟

ج: توقف جایز نیست، ولی راه رفتن در سایه اشکالی ندارد.

نشستن در زیر سایه

س113. آیا معتکف می‌تواند در موارد جواز خروج از مسجد هنگام رفتن یا برگشتن بر روی صندلی اتوبوس بنشیند؟

ج: به تناسب حکم و موضوع به نظر می‌رسد که جلوسی که نهی شده، برای این است که انسان زود برگردد و لذا نشستن مذکور، مانعی ندارد.

ملاقات با خانواده در خارج از مسجد

س114. ملاقات و گفتگوی اعتکاف کننده با اعضای خانواده اش در خارج از مسجد در طول مدّت اعتکاف چه حکمی دارد؟

ج: جواز ملاقات و گفتگوی معتکف منوط به ضرورت شرعی یا عرفی است.

حیض در روز سوم اعتکاف

س115. خانمی در روز سوم اعتکاف مستحبّی حایض می‌شود و از مسجد خارج می‌گردد. آیا قضای این اعتکاف بر او واجب است؟

ج: قضای اعتکاف بر وی واجب نیست.

اعمال امّ داود

اعمال امّ داود

س116. آیا اعمال ام داود جزء اعمال اعتکاف است و باید آن را انجام داد؟

ج: خیر، ولی به امید ثواب، خوب است انجام شود.

انجام غسل برای اعمال امّ داود

س117. آیا بجا آوردن غسل برای انجام اعمال امّ داود لازم است و برای انجام آن می توان از مسجد خارج شد؟

ج: بله، ظاهرا ًجزء اعمال امّ داود است، ولی خروج از مسجد جایز نیست.

نماز با غسل مستحبّی اعمال امّ داود

س118. آیا با غسل مستحبّی که برای اعمال امّ داود انجام می دهیم، می توانیم نماز بخوانیم یا باید حتماً وضو هم بگیریم؟ آیا این غسل را می توان بعد از اذان ظهر انجام داد؟

ج: خیر، استحباب این غسل ثابت نیست و باید برای نماز وضو گرفته شود. در روایت وارده، زمان غسل هنگام ظهر است.

انجام اعمال امّ داود قبل از ظهر

س119. در بعضی مساجد به جهت داشتن برنامه سخنرانی و نوحه‌خوانی اعمال را دو ساعت قبل از اذان ظهر شروع می‌ کنند، به این عنوان که کلّ اعمال مستحب است و فرقی نمی‌کند که قبل از اذان یا بعد آن باشد. آیا این کار صحیح است؟

ج: براساس تمامی نقل ها اعمال بعد از زوال و بدون تأخیر باید انجام شود.

متفرّقات

معتکف شدن جنب معذور از غسل با انجام تیمّم

س120. کسى که غسل جنابت بر گردن دارد و به جهت عدم دسترسی به آب یا کمبود وقت نتواند غسل کند، آیا مىتواند قبل از اذان صبح تیمّم کند و معتکف شود و در زمانى که دسترسى به آب پیدا کرد، از مسجد خارج شود و غسل کند؟

ج: صحّت تیمّم به جهت انجام امر استحبابی اعتکاف بعید نیست. شایان ذکر است که اگر روزه اعتکاف، روزه قضا باشد، آن روزه، صحیح نیست و بالتّبع اعتکافش هم باطل است.

غسل در مسجد

س121. انجام غسل در مسجد براى معتکف چه حکمى دارد؟ و آیا بین غسل جنابت و غسل مستحبى فرقى وجود دارد یا خیر؟

ج: مانعی ندارد، اما در غسل واجبی که ماندن شخص در مسجد حرام است، دو صورت دارد: 1- اگر امکان غسل بیرون مسجد وجود دارد؛ در این فرض اگر غسل در مسجد در زمانی کمتر از زمان خروج امکان داشته باشد باید در مسجد غسل کند و گرنه فوراً خارج شود و اگر معصیت کرده و در مسجد غسل کند، بنابر احتیاط غسلش باطل است. 2- اگر امکان غسل خارج مسجد وجود ندارد، در همان مسجد مشغول غسل شود و نیازی به تیمّم نیست و در صورت عدم امکان غسل، تیمّم کند.

در مسجد الحرام، اگر زمان تیمّم، کمتر از زمان خروج باشد، باید ابتدا تیمم کند و بعد خارج شود.

تطهیر نجاسات در مسجد

س122. اگر کسی بدنش نجس شود، آیا باید نجاست را بیرون مسجد تطهیر کند؟ در فرض لزوم خروج، آیا باید تا وقت نماز صبر کند یا می‌تواند زودتر هم بیرون برود؟

ج: اگر موجب تنجیس مسجد شود، باید خارج مسجد تطهیر کند و در صورت لزوم خروج، اگر مدت زمان خروج در این زمان با خروج در زمان متأخّر یکسان یا کمتر باشد خروج در این زمان، جایز یا لازم است..

نجس کردن فرش مسجد

س123. اگر فرش مسجد، نجس شده باشد و معتکف هم محتلم شده باشد، شستن فرش مقدّم است یا غسل جنابت؟

ج: اگر به طریق دیگر می‌تواند مسجد را تطهیر کند؛ مانند اینکه دیگری تطهیر مسجد را انجام دهد، باید غسل کند، در غیر این صورت باید تیمّم کند و مسجد را تطهیر کند ولی اگر امکان تیمّم هم ندارد، بین غسل و ازاله نجاست از مسجد مخیّر است.

انجام اعتکاف بدون ثبت نام و هماهنگی قبلی

س124. مسؤولین برگزاری اعتکاف به اندازه ظرفیت مسجد از معتکفین ثبت نام به عمل می آورند و هر ساله عدّه ای بدون هماهنگی و خارج از برنامه اعتکاف به مسجد می آیند. آیا اعتکاف آنان صحیح است؟

ج: رعایت نظم اگرچه لازم است، ولی صحّت و فساد اعتکاف منوط به داشتن قصد قربت و نداشتن آن است.

اعتکاف زن مستحاضه

س125. آیا خانمی که مستحاضه کثیره یا متوسطه است، مىتواند معتکف شود؟

ج: مانعى ندارد.

قرص خوردن زن جهت شرکت در اعتکاف

س126. آیا زن مى‌تواند جهت شرکت در اعتکاف، براى جلوگیرى از عادت ماهیانه قرص مصرف نماید؟

ج. جایز است، مگر برایش ضرر اساسی داشته باشد.

اعتکاف کسى که مى‌داند حیض مى‌شود‌

س127. خانمى مى‌خواهد معتکف شود، ولى مى‌داند قبل از 3 روز حیض مى‌شود، اعتکافش چه حکمى دارد؟

ج. مشروع نیست..

اجازه اجیر از صاحب کار برای اعتکاف

س128. شخصى اجیر است و مىخواهد اعتکاف کند، آیاباید از صاحب کارش اجازه بگیرد و با اذن ایشان معتکف شود ؟

ج: اگر اعتکاف با عمل به اجاره منافات داشته باشد، باید از صاحب کار اجازه بگیرد.

قضای اعتکاف

س129. آیا قضای اعتکاف، واجب فوری است یا خیر؟

ج: وجوب قضاء اعتکاف فورى نیست، هرچند احتیاط مستحب عدم تأخیر است.

اعتکاف اهل سنت

س130. آیا اعتکاف اهل سنت مقبول است؟

ج: در صحت عبادات ازجمله اعتکاف، اسلام شرط است، اما ایمان شرط نیست، ولی مراد از صحّت این است که عقاب تارک عمل برای وی نوشته نمی‌شود؛ بلکه فقط عقاب تارک ولایت برای وی مکتوب می‌گردد، نه اینکه ثواب ببرد و موجب بهشتی شدن وی شود.

مرگ معتکف

س131. اگر معتکف در بین اعتکاف واجب بمیرد، آیا قضاى آن بر ولىّ او واجب است؟

ج: لازم نیست.

جواز تعطیل کردن دروس حوزه برای اعتکاف

س132. آیا جایز است که یک طلبه‌ای سه روز درس‌هایش را تعطیل کند و برای انجام اعتکاف مستحبی به مسجد جامع برود؟ احوط با کدام است؟ کدام یک افضل است؟

ج: در فرضی که خلاف قانون مدرسه علمیه نباشد، اگر اعتکاف منافات با درس خواندن داشته باشد درس ترجیح دارد.

ممانعت مسؤولین اعتکاف از ورود نمازگزاران به مسجد

س133. آیا مسؤولین برگزاری اعتکاف می توانند به جهت حفظ نظم و یا دلائل دیگر، در مدت اعتکاف مانع حضور افراد دیگر برای اقامه نماز در مسجد شوند؟

ج: درصورتی‌که متولّی شرعی مسجد این کار را مصلحت مسجد بداند، اشکالی ندارد.

توصیه به معتکفین

س134. توصیه حضرتعالی برای استفاده بهتر از فرصتها در ایام اعتکاف چیست؟ و انجام چه عملی را سفارش می کنید؟

ج: مناسب است کتابهایی مثل کتب مرحوم شیخ عباس قمی و مرحوم حاجی نوری رضوان الله علیهما و کتابهایی را که درباره حالات علماء و مسائل اخلاقی برگرفته از قرآن و سنّت حضرات معصومین علیهم السلام نوشته شده، مطالعه کنند. مطالعه این کتابها در تهذیب نفس و در رشد علمی و معنوی افراد موثر است. مؤمنین از پرداختن به امور غیر مرتبط با این مسائل پرهیز نموده و در این فرصت به خود سازی بپردازند. بدون وجود ضرورت دینی برای پرداختن به مباحث اجتماعی، از طرح این امور پرهیز شود و مراسم اعتکاف با قرآن و عبادت و بیان احادیث اهل بیت علیهم السلام همراه باشد.