چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰

ویژه نامه


اعمال نیمه ماه رجب

اعمال نیمه ماه رجب

«خود زیانی» و «خود فراموشی» یکی از خطرناکترین پرتگاههایی است که سعادت انسان را تهدید می کند . انسان بر اثر اشتغالات زندگى و غفلتها، همچنان که خدا را فراموش مى‏کند و ارتباط او با خدا رو به ضعف می‏گذارد، خود را نیز فراموش مى‏کند و ارتباط وى با خویشتن خویش به سردى گراییده، منجر به نسیان از خود مى‏شود.

قرآن کریم سخت به مسئله «خودزیانى» و «خودفراموشى» توجه فرموده و خطر آن را اعلام نموده است؛ آنجا که می‏فرماید: «قَدْ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُم مَّا کَانُواْ یَفْتَرُونَ »؛ «به‏راستى آنها سرمایه وجود خود را از دست داده‏ اند و معبودهایى را که به دروغ ساخته بودند از نظرشان گم مى‏شوند (نه راه بازگشتى دارند و نه شفیعانى).»

در جاى دیگر فرمود: «قُلْ إِنَّ الْخَـسِرِینَ الَّذِینَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ»؛ «بگو زیاندیده و سرمایه باخته کسانى هستند که سرمایه وجود خود را از دست داده ‏اند.» در آیه‏ اى دیگر میفرماید: «نَسُواْ اللَّهَ فَأَنسَـا هُمْ أَنفُسَهُمْ»؛ «خدا را فراموش کردند و خدا آنها را از یاد خودشان برد.».


دعا و مناجات با خدا،یکی از بهترین و شفابخش ترین نسخه هایی است که در قرآن و روایات برای رهایی از این پرتگاه مهلک بدان تاکید شده است.

دعاهاى فراوانى در منابع دینى ما موجود است که عرفان حقیقى در درون آنها نهفته و فهم مضامین بلند و ژرف آنها نیازمند فرصتى است تا انسان با حواس جمع و توجّه کامل آنها را زمزمه کند و با خداى خویش حرف بزند و اعتکاف چنین فرصتى را فراهم می‏کند.در دعاهاى ماه رجب، مناجات شعبانیّه، دعاى مکارم الاخلاق، مناجات مسجد کوفه امیر مؤمنان على علیه‏ السلام و دعاى ابو حمزه و دعاهاى دیگر، دریایى بیکران از معارف و حقایق موج می‏زند.

تنوع ادعیه ماثور در ماه رجب از ویژگیهای مهم این ماه بوده و بر هر مومنِ در پی سعادت است که با اهتمام به قرائت این دعاها و تامل در مضامین بلند آن مسیر سعادت خود را هموار کند.(یا من یملک حوائج السائلین …)(خاب الوافدون علی غیرک …)(اللهم انی اسئلک صبر الشاکرین لک ….)،عمل استفتاح که به عمل ام داود معروف است [1] و….بخشی از ادب دعایی است که هر یک از فقرات آن جان و روح تازه ای به انسان می بخشد.

بخشی دیگر از اعمال نیمه ماه رجب عبارت است از:

1- غسل

2- احیاء آن شب به عبادت.

3- زیارت امام حسین علیه السلام . (اگر از نزدیک میسر نشد از دور زیارت شود )

4- شش رکعت نماز که در اعمال شب سیزدهم ذکر شده است.

5- اقامه سى رکعت نماز که در هر رکعت حمد و ده مرتبه سوره توحید قرائت شود. این نماز را سید بن طاووس از حضرت رسول اکرم صَلَّى اللهِ علیه و آله نقل کرده است که فضیلت بسیار دارد.

6- دوازده رکعت نماز که هر دو رکعت به یک سلام ختم می‌شود که در هر رکعت هر یک از سوره‌های حمد، توحید، فلق، ناس، آیه الکرسى و قَدْر چهار مرتبه قرائت شود. و بعد از سلام چهار مرتبه گفته شود:

“اَللهُ اَللهُ رَبّى لا اُشْرِکُ بِهِ شَیْئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیّا”. و پس از اتمام نماز، اقامه کننده آن، هر حاجتی که دارد را از خداوند متعال درخواست کند. این نماز را سیّد بن طاووس از امام صادق علیه السلام روایت کرده است.

ولکن شیخ در مصباح ذکر کرده که داود بن سرحان از حضرت صادق علیه السلام روایت کرده که ایشان فرمود:

در شب نیمه رجب دوازده رکعت نماز اقامه کنید که در هر رکعت حمد و سوره یکبار تلاوت شود و پس از اتمام نماز، سوره‌های حمد و معوذتین و سوره اخلاص و آیه الکرسى را چهار مرتبه تلاوت می‌کنید و سپس ذکر «سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ وَلا اِلهَ اِلا اللهُ وَاللهُ اَکْبَرُ » چهار مرتبه گفته شود .

پس از آن ذکر «اَللهُ اَللهُ رَبّى لا اُشْرِکُ بِهِ شَیْئا وَ ما شاَّءَ اللهُ لا قُوَّهَ اِلاّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظیمِ» گفته شود.

اتجام این عمل برای شب بیست و هفتم رجب نیز توصیه شده است .

اَللّهُمَّ لَکَ سَجَدْتُ وَ بِکَ امَنْتُ فَارْحَمْ ذُلّى وَفاقَتى وَاجْتِهادى وَ تَضَرُّعى وَ مَسْکَنَتى وَ فَقْرى اِلَیْکَ یا رَبِّ .



[1] -داود بن حسن یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام است که در زمان ایشان زندانی منصور دوانیقی شد.مادرش به امام صادق علیه السلام متوسل شد و حضرت دعای معروف به دعای ام داوود به مادرش تعلیم داد.( معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرجال، ‏ج‌8، ص: 102‌) ‏