شنبه ۰۳ مهر ۱۴۰۰

بیانات


رساله «تبصره الحرّ»


رساله «تبصره الحرّ»

شیخ آقا بزرگ در نقباء البشر (ج۲، ص۶۹۳-۶۹۹) به تفصیل شرح حال سردار کابلی و تألیفات وی را ذکر کرده است. شیخ آقا بزرگ با سردار رفیق بود و گاهی در کرمانشاه به منزل سردار وارد می شد. از جمله کتاب هایی که آقا بزرگ برای سردار ذکر می کند، کتاب “تبصره الحرّ فی تحقیق الکرّ”[1] است.

برخی از فقهاء از جمله صاحب جواهر و آقای خویی معتقد بودند ملاک مشهور در وزن کُر با ملاک مساحت (۴۳ وجب الّا ثُمن وجب) قابل تطبیق نیست و برخی از بزرگان فلتاتی در تعبیر دارند که قابل ذکر نیست.

سردار کابلی آن رساله را در تحقیق تطبیق و عدم اختلاف این دو ملاک در تحریر کرّ نوشته است. قبل از نوشتن رساله مذکور، عدم تطابق این دو ملاک و تعارض آن با عصمت علمی ائمّه علیهم السلام، سردار کابلی را سخت به فکر واداشته بود.

شنیدم وی توسّلی به معصومین علیهم السلام پیدا می کند و آن بزرگواران به سردار می فرمایند که فردا مشکل حلّ خواهد شد.

فردا یکی از حفّارها که به درهمی از عصر امام موسی بن جعفر علیهما السلام دست پیدا کرده بود، نزد سردار می آید و سردار آن را وزن می کند و معلوم می شود برخلاف تصوّر آقایان، وزن درهم مثقال نیست، بلکه بیشتر از آن مقدار است. سردار براساس وزن دقیق آن درهم در آن رساله تطابق مساحت مشهور کرّ با وزن مشهور را اثبات می کند.


[1] الذریعه، ج۳، ص۳۱۷، رقم ۱۱۶۸.