چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۰

ویژه نامه


زیارت با پای پیاده

زیارت با پای پیاده

عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع، قَالَ: یَا عَلِیُّ! زُرِ الْحُسَیْنَ وَ لَا تَدَعْهُ.قَالَ: قُلْتُ مَا لِمَنْ أَتَاهُ مِنَ الثَّوَابِ؟

قَالَ: مَنْ أَتَاهُ مَاشِیاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَهٍ حَسَنَهً وَ مَحَى عَنْهُ سَیِّئَهً وَ رَفَعَ لَهُ دَرَجَهً فَإِذَا أَتَاهُ، وَکَّلَ اللَّهُ بِهِ مَلَکَیْنِ یَکْتُبَانِ مَا خَرَجَ مِنْ فِیهِ مِنْ خَیْرٍ وَ لَا یَکْتُبَانِ مَا یَخْرُجُ مِنْ فِیهِ مِنْ شَرٍّ وَ لَا غَیْرَ ذَلِکَ.فَإِذَا انْصَرَفَ وَدَّعُوهُ وَ قَالُوا: یَا وَلِیَّ اللَّهِ مَغْفُوراً لَکَ أَنْتَ مِنْ حِزْبِ اللَّهِ وَ حِزْبِ رَسُولِهِ وَ حِزْبِ أَهْلِ بَیْتِ رَسُولِه، وَ اللَّهِ لَا تَرَى النَّارَ بِعَیْنِکَ أَبَداً وَ لَا تَرَاکَ وَ لَا تَطْعَمُکَ أَبَداً.

(وسائل الشیعه ج 14ص 440)

ترجمه:

على بن میمون صائغ، از حضرت امام صادق علیه السّلام نقل کرده که آن حضرت فرمودند:اى على! قبر حسین علیه السّلام را زیارت کن و ترک مکن.عرض کردم: ثواب کسى که آن حضرت را زیارت کند چیست؟

حضرت فرمودند: کسى که پیاده زیارت کند آن حضرت را، خداوند به هر قدمى که برمى‏ دارد، یک حسنه برایش نوشته، و یک گناه از او محو مى ‏فرماید، و یک درجه مرتبه‏اش را بالا مى ‏برد.

زیارت با پای پیاده از سنت های دیرین و مورد اهتمام امامان معصوم بوده و در لابلای صفحات تاریخ نمونه های متعددی از این سنت حسنه مشاهده می شود.

در مجامع روایی شیعه ، از امامان معصوم علیهم السلام موارد متعددی از زیارت خانه خدا با پای پیاده گزارش شده که این حجم از نقل ها خود شاهدی بر اهتمام خاص ایشان بر اقامه این سنت می باشد .

در این منابع چنین می خوانیم که امام حسن مجتبی و امام سجاد علیهما السلام بارها با پای پیاده به حج مشرف شده هر چند که با خود مرکبی همراه داشتند . همچنین بنابر نقل های متعدد تاریخی ،امام صادق(علیه السلام) زمانی که در عتبات بودند به اتفاق دوستانشان بر سر مزار امیرالمومنین علی(ع) که تا آن زمان ناشناخته بود و جز عده ای از خواص از آن مطلع نبودند می رفتند چرا که تا زمان هارون مزار حضرت به علل مختلفی از جمله بعضا مشکلاتی که امکان داشت نواصب و خوارج درست کنند، پنهان بود.

در این میان، خصوصِ زیارت اباعبدالله الحسین علیه السلام نیز با پای پیاده مورد توصیه موکد ائمه بوده و اصحاب و شیعیان خود را به اقامه این سنت توصیه می کردند .مرحوم حر عاملی در کتاب شریف وسائل الشیعه ،باب مستقلی را به استحباب زیارت امام حسین علیه السلام با پای پیاده اختصاص داده است .

علی بن ثویر از امام صادق علیه السلام چنین نقل می کند :

قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا حُسَیْنُ مَنْ خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ- یُرِیدُ زِیَارَهَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع- إِنْ کَانَ مَاشِیاً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَهٍ حَسَنَهً- وَ حَطَّ بِهَا عَنْهُ سَیِّئَهً (وَ إِنْ کَانَ رَاکِباً- کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ حَافِرٍ حَسَنَهً وَ حَطَّ عَنْهُ بِهَا سَیِّئَهً)- حَتَّى إِذَا صَارَ بِالْحَائِرِ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِینَ وَ إِذَا قَضَى مَنَاسِکَهُ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَائِزِینَ- حَتَّى إِذَا أَرَادَ الِانْصِرَافَ أَتَاهُ مَلَکٌ فَقَالَ لَهُ- أَنَا رَسُولُ اللَّهِ رَبُّکَ یُقْرِئُکَ السَّلَامَ وَ یَقُولُ لَکَ- اسْتَأْنِفْ فَقَدْ غُفِرَ لَکَ مَا مَضَى.

(وسائل الشیعه ، ج 14 ص 441)

از سوی دیگر این سنت حسنه همواره مورد عنایت ویژه علماء شیعه بوده و خود دائما بر آن مواظبت داشتند .

شیخ بهایی بارها از اصفهان تا مشهد با پای پیاده به زیارت امام زضا علیه السلام مشرف میشد . بعدها بسیاری از علمای تهران نیز تا مشهد می رفتند یا بسیاری از نجف به کر بلا به شکل پیاده عازم می شدند. سنتی که منحصر به ایام عزا نبوده بلکه در ایام ولادت ائمه نیز این سنت توسط برخی از بزرگان نیز اقامه می شد.

طبق نقل برخی از منابع مرحوم میرزای نوری(صاحب کتاب مستدرک الوسائل) اولین کسی بود که این سنت حسنه را بنیان گذاشته و با پای پیاده از نجف به سمت کربلا عازم می گشت. اطرافیانش وی را همراهی می‌کردند، محدث نوری از آن پس تصمیم گرفت، هر سال این کار را تکرار کند، ایشان آخرین بار در سال 1319 هجری با پای پیاده به زیارت حرم اباعبدالله حسین (ع) رفتند. (الشعائر الحسینیه بین الاصاله والتجدید، ص: 102‏).

هرچند در موسوعه طبقات الفقهاء در شرح حال میرزا خلیل طهرانی (استاد میرزای نوری ) چنین می خوانیم :

علی بن الصالح الصفی الحاج میرزا خلیل الطهرانی المتوطّن فی أرض الغریّ، المتوفى فی شهر صفر سنه 1290.و کان فقیها رجالیا مضطلعا بالأخبار، و قد بلغ من الزهد و الإعراض عن زخارف الدنیا مقاما لا یحوم حومه الخیال،… و کان یزور أبا عبد اللّه الحسین علیه السلام- فی الزیارات المخصوصه- ماشیا إلى أن طعن فی السن و فارقته القوه

(،موسوعه طبقات الفقهاء، ج‌13، ص: 396‌)

«در این تصویر دیدنی، حضرت آیت الله العظمی مرحوم شیخ «میرزا جواد تبریزی» از مراجع عالیقدر جهان تشیع دیده می شود که در حال پیاده روی به سمت شهر کربلاست»

پرواضح است که اقامه این سنت حسنه، خصوصا در ایام اربعین حسینی، علاوه بر ثواب و فضیلت های خاصی که دارد، بستری مناسب برای انتقال پیام عاشورا به سراسر جهان می باشد . مراسمی که در واقع بزرگترین و پرشورترین اجتماعات شیعی محسوب شده به نحوی که در هویت بخشی شیعیان نقش به سزایی دارد و امروزه به برکت روایات اهل بیت علیهم السلام و اهتمام علماء رضوان الله علیهم ، این سنت یکی از بارزترین نمونه های اقامه شعائر حسینی می باشد .

برهمین اساس وجود یک روز به عنوان روزی که عزاداران حضرت ابا عبد الله حسین (ع) در کربلا تجمع کنند به عنوان یک میعادگاه بزرگ از نظر آثار اجتماعی و بین الملی قابل مقایسه با زیارت هایی که در طول سال انجام می گیرد نیست و نخواهد بود.