سه شنبه ۳۰ شهریور ۱۴۰۰

ویژه نامه


لیله الجهنی(2)… «فازوا و الله بجوائز لیست کجوائز العباد»

لیله الجهنی(2)…

«فازوا و الله بجوائز لیست کجوائز العباد»

اهمیت شب قدر در بسیاری از روایات به طرق گوناگونی مورد اشاره معصومین علیهم السلام قرار گرفته است. در روایت معروفی از پیامبر صلی الله علیه و آله در رابطه با این شب چنین می خوانیم:

روى الصدوق فی الصحیح عن زراره عن ابى جعفر علیه السلام «ان النبی صلى الله علیه و آله ‏سئل عن لیله القدر فقام خطیبا فقال بعد الثناء على الله (عز و جل):‏

«اما بعد فإنکم سألتمونی عن لیله القدر و لم أطوها عنکم لأنی لم أکن عالما بها، اعلموا أیها ‏الناس انه من ورد علیه شهر رمضان و هو صحیح سوى فصام نهاره و قام وردا من لیله و ‏واظب على صلاته و هجر الى جمعته و غدا الى عیده فقد أدرک لیله القدر و فاز بجائزه ‏الرب (عز و جل) و قال أبو عبد الله علیه السلام فازوا و الله بجوائز لیست کجوائز العباد».‏[1]

شایان ذکر است در اینکه «لیله القدر» در ماه رمضان است تردیدى نیست، چرا که جمع میان آیات قرآن همین معنى را اقتضا مى ‏کند، از یک سو مى‏ گوید: قرآن در ماه رمضان نازل شده (بقره/ 185) و از سوى دیگر مى ‏فرماید: در شب قدر نازل گردیده (قدر/1). چنان که شب قدر فقط یک شب است اما در اینکه کدام شب از شبهاى ماه رمضان است؛ گفتگو بسیار است، و در این زمینه تفسیرهاى زیادى شده، از جمله شب اول، شب هفدهم، شب نوزدهم، شب بیست و یکم، شب بیست و سوم، شب بیست و هفتم، و شب بیست و نهم.

از منظر بسیاری از فقهاء و مفسرین مخفی بودن شب قدر براى این است که مردم به همه این شبها اهمیت دهند، همانگونه که خداوند رضاى خود را در میان انواع طاعات پنهان کرده تا مردم به همه طاعات روى آورند، و غضبش را در میان معاصى پنهان کرده تا از همه بپرهیزند، دوستانش را در میان مردم مخفى کرده تا همه را احترام کنند، اجابت را در میان دعاها پنهان کرده تا به همه دعاها رو آورند، اسم اعظم را در میان اسمائش مخفى ساخته تا همه را بزرگ دارند، و وقت مرگ را مخفى ساخته تا در همه حال آماده باشند.

مرحوم طبرسی در این رابطه چنین می نویسد :

« و الفائده فی إخفاء ‏هذه اللیله أن یجتهد الناس فی العباده و یحیوا جمیع لیالی شهر رمضان طمعا فی إدراکها کما ان الله ‏سبحانه أخفى الصلاه الوسطى فی الصلوات الخمس و اسمه الأعظم فی الأسماء و ساعه الإجابه فی ‏ساعات الجمعه»

مرحوم صاحب حدائق الناظره نیز چنین می نویسد:

«الظاهر من کلام العلامه فی المنتهى کونها فی العشر الأواخر من غیر تعیین، فإنه قال أولا- بعد نقل جمله من أقوال العامه- ما صورته: إذا ثبت هذا فإنه یستحب طلبها فی جمیع لیالی شهر رمضان و فی العشر الأواخر آکد و فی لیالی الوتر منه أوکد[2]»

در روایتى از امام صادق(علیه السلام) آمده است: «شب قدر، شب بیست و یکم یا بیست و سوم است». حتى هنگامى که راوى اصرار کرد کدامیک از این دو شب است و پرسید: اگر من نتوانم هر دو شب را عبادت کنم کدامیک را انتخاب نمایم؟! امام(علیه السلام) تعیین نفرمود، و افزود: «مَا أَیْسَرَ لَیْلَتَیْنِ فِیما تَطْلُبُ»؛ (چه آسان است دو شب براى آنچه مى خواهى). [3]

برخی از اعمال مهم این شب عبارت است از:

1)خواندن سوره‌های مبارک عنکبوت، روم و دخان

۲) هزار مرتبه خواندن سوره‌ی قدر

۳) خواندن دعاهای جوشن‌کبیر، مکارم‌الاخلاق و افتتاح

۴) خواندن دعای فرج

“أَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَنْ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فِی هذِهِ السَّاعَهِ وَفی کُلِّ ساعَه وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلِیلاً وَعَیْناً حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فِیها طَوِیلاً َ”

۵) خواندن ۸ رکعت نماز و طلب استغفار و دعا برای خلق خدا

6)زیارت امام حسین علیه السلام

«اللهم إنا نشکو إلیک فقد نبینا و غیبه ولینا و شده الزمان علینا و وقوع الفتن بنا و تظاهر أعدائنا و کثره عددهم و قله عددنا ففرج یا رب ذلک عنّا بفتح منک تعجّله و نصر منک تعزّه و إمام حق تظهره إله الحق رب العالمین»


[1] – من لا یحضره الفقیه، ج‌2، ص: 99‌

[2] – الحدائق الناضره فی أحکام العتره الطاهره، ج‌13، ص: 449‌

[3] – الکافی (ط – دار الحدیث)، ج‌7، ص: 620‌