شنبه ۰۴ تیر ۱۴۰۱


گزیده الکلام …؛ آشیانه سنونو در چین


آشیانه سنونو در چین

حضرت امير (علیه السلام) مى‏فرمايد: «بر مركب طمع سوار نشويد تا شما را بر مهالك وارد نمايد». [1]

بعضى چيزهاى خطرى هست كه به جز مركب طمع نمى‏تواند به دست آورد؛ مثل آشيانه سنونو كه چينى‏ها در تحصيل آن، خود را به مهالك مى‏اندازند. سنونو، نوعى از پرستوك است كه بزرگان و ثروتمندان چين، از آشيانه آن، غذاى مخصوص درست مى‏كنند؛ اين است كه آن را به قيمت خيلى گران مى‏خرند. چينى‏ها هم براى همين گرانى قيمتش، از جاهاى صعب المنال، دل به دريا زده، آن را به دست مى‏آورند و يا خود، شكار مرگ مى‏گردند.

مى‏گويند: آن مرغ، در سقف مغارها كه در كمر كوه صعب المنال باشد، آشيانه مى‏گذارد. مكان صدور آن، جزيره جافا است كه در آنجا، در كنار دريا، كوه‏هاى بسيار بلندى، داراى مغاره‏هاى بلند هست خيلى مهيب. موج دريا هم به كوه بر مى‏خورد، گوش ها از صداى آن كر مى‏گردد. كف دريا هم چشم ها را خيره مى‏نمايد؛ مخصوصاً از طوفان و تلاطم دريا، بخارى نيز بلند مى‏شود كه اين مغاره‏ها پيدا نمى‏شود. آن حيوان، چنين جايى را براى خود، پناهگاه يافته، در سقف آن آشيانه مى‏گذارد. با وجود اين، چيني ها از خطر و تعب آن، پرهيز ننموده، در تحصيل آن، كوشش ها مى‏نمايند. واقعاً حرص و طمع، در اينجا معجزه مى‏كند. مورد، هر چه سخت و خطرناك باشد، به ضمانت طمع وارد مى‏شوند. عدّه‏اى در سر كوه، ريسمانى محكم به كمر يكى از آن ها مى‏بندند و از كمر كوه، سرازيرش مى‏نمايند. گاه اتّفاق مى‏افتد كه بعضى از آن ها پرت شده و يا سرگيجه گرفته، به دريا افتاده، طعمه جانوران دريا مى‏گردد.

الحاصل، او را با اين ترتيب سرازير مى‏كنند تا به مغاره مى‏رسد. زمين مغاره‏اى را مى‏بيند، كف گرفته.
او به سنگ ها[ئی] كه در كمر يا ديوار مغاره است، چسبيده، به زحمت زياد، در ميان بخار طوفان و غرّش موج كه چشم و گوش نيز از حسّ ادراك افتاده، خود را به سقف مى‏رساند تا از آشيانه‏ها كنده، در ظرفى كه با خود برده، مى‏گذارد و آن گاه، به زحمت زياد، باز خود را به در مغاره مى‏رساند؛ بعد، مى‏كشندش به بالا.

مى‏گويند: آن ها مادام كه به خدايانشان صله برده، از آن ها استمداد ننمايند و نزد قبر منكشف اين مغاره‏ها قربانى نكنند، جرأت بر آن نمى‏كنند. عجب در اين است: با اينكه تحصيل آن، اين قدر خرج و زحمت و خطر دارد؛ با وجود اين، وجود آن در بازار چين، مانند ساير اجناس متعارفه است؛ ولى چيزى كه هست [اینکه] ژاپني ها اخيراً ملتفت شده‏اند كه آشيانه اين مرغ ها، از گياه دريا است؛ لهذا خود، آن گياه را تحصيل نموده از آن آشيانه مصنوعى ساخته، در بازار چين به فروش مى‏رسانند.


[1]– ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج16، ص93.