چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰

از مرحوم آیت الله سید احمد زنجانی


گزیده الکلام …؛ آشیانه سنونو در چین


آشیانه سنونو در چین

حضرت امیر (علیه السلام) مى‏فرماید: «بر مرکب طمع سوار نشوید تا شما را بر مهالک وارد نماید». [1]

بعضى چیزهاى خطرى هست که به جز مرکب طمع نمى‏تواند به دست آورد؛ مثل آشیانه سنونو که چینى‏ها در تحصیل آن، خود را به مهالک مى‏اندازند. سنونو، نوعى از پرستوک است که بزرگان و ثروتمندان چین، از آشیانه آن، غذاى مخصوص درست مى‏کنند؛ این است که آن را به قیمت خیلى گران مى‏خرند. چینى‏ها هم براى همین گرانى قیمتش، از جاهاى صعب المنال، دل به دریا زده، آن را به دست مى‏آورند و یا خود، شکار مرگ مى‏گردند.

مى‏گویند: آن مرغ، در سقف مغارها که در کمر کوه صعب المنال باشد، آشیانه مى‏گذارد. مکان صدور آن، جزیره جافا است که در آنجا، در کنار دریا، کوه‏هاى بسیار بلندى، داراى مغاره‏هاى بلند هست خیلى مهیب. موج دریا هم به کوه بر مى‏خورد، گوش ها از صداى آن کر مى‏گردد. کف دریا هم چشم ها را خیره مى‏نماید؛ مخصوصاً از طوفان و تلاطم دریا، بخارى نیز بلند مى‏شود که این مغاره‏ها پیدا نمى‏شود. آن حیوان، چنین جایى را براى خود، پناهگاه یافته، در سقف آن آشیانه مى‏گذارد. با وجود این، چینی ها از خطر و تعب آن، پرهیز ننموده، در تحصیل آن، کوشش ها مى‏نمایند. واقعاً حرص و طمع، در اینجا معجزه مى‏کند. مورد، هر چه سخت و خطرناک باشد، به ضمانت طمع وارد مى‏شوند. عدّه‏اى در سر کوه، ریسمانى محکم به کمر یکى از آن ها مى‏بندند و از کمر کوه، سرازیرش مى‏نمایند. گاه اتّفاق مى‏افتد که بعضى از آن ها پرت شده و یا سرگیجه گرفته، به دریا افتاده، طعمه جانوران دریا مى‏گردد.

الحاصل، او را با این ترتیب سرازیر مى‏کنند تا به مغاره مى‏رسد. زمین مغاره‏اى را مى‏بیند، کف گرفته.
او به سنگ ها[ئی] که در کمر یا دیوار مغاره است، چسبیده، به زحمت زیاد، در میان بخار طوفان و غرّش موج که چشم و گوش نیز از حسّ ادراک افتاده، خود را به سقف مى‏رساند تا از آشیانه‏ها کنده، در ظرفى که با خود برده، مى‏گذارد و آن گاه، به زحمت زیاد، باز خود را به در مغاره مى‏رساند؛ بعد، مى‏کشندش به بالا.

مى‏گویند: آن ها مادام که به خدایانشان صله برده، از آن ها استمداد ننمایند و نزد قبر منکشف این مغاره‏ها قربانى نکنند، جرأت بر آن نمى‏کنند. عجب در این است: با اینکه تحصیل آن، این قدر خرج و زحمت و خطر دارد؛ با وجود این، وجود آن در بازار چین، مانند سایر اجناس متعارفه است؛ ولى چیزى که هست [اینکه] ژاپنی ها اخیراً ملتفت شده‏اند که آشیانه این مرغ ها، از گیاه دریا است؛ لهذا خود، آن گیاه را تحصیل نموده از آن آشیانه مصنوعى ساخته، در بازار چین به فروش مى‏رسانند.


[1]– ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج16، ص93.