چهارشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۰

از مرحوم آیت الله سید احمد زنجانی


گزیده الکلام …؛ اجتناب از مصاحبت جاهل


اجتناب از مصاحبت جاهل

مردى از قبیله فرازه پیش احمد بن خلیل نحوى آمد و از او مسأله سؤال نمود. خلیل در جواب آن، قدرى تأخیر کرد. فرازى لخندى زد. خلیل ملتفت شد و رو به بعضى از حضار کرد و گفت: مردها چهار قسم‏اند: مردى است که مى ‏داند و مى ‏داند که مى‏ داند؛ این عالم است و معاونتش نمایید؛ و مردى است که مى‏ داند ولى نمى‏داند که مى‏داند؛ این غافل است، متنبهش کنید؛ و مردى است که نمى‏داند و مى‏داند که نمى ‏داند؛ این، جاهل است تعلیمش بدهید؛ و مردى است که نمى ‏داند و نمى‏داند که نمى‏ داند؛ این، احمق است، اجتنابش کنید.

وجه اجتناب از او، این است که او کوزه خالى خود را پر، گمان مى‏کند. پس، در این حال، چون کوزه‏اش خالى است، پس آب پس نمى‏دهد تا اینکه از صحبتش فایده‏اى برد. و چون خودش، آن را پر گمان مى‏کند، توى چشمه‏اش نمى‏ برد تا اینکه پر شود. پس، در صحبت چنین شخص، نه افاده است و نه استفاده. جز وبال، حاصلى نخواهد داشت. گاهى جهلِ به جهل، انسان را وادار مى‏ نماید به بعضى از ادّعاهاى بزرگ.