دوشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۰

سوالات شرعی

معاملات فضولی و عدم رضایت مالک اول نسبت به ساخت و سازهای بعدی
پرسش

فردی زمین متعلق به دیگری را بدون رضایت مالک آن می‌فروشد خریدار نیز زمین را به نفر دوم و او نیز به نفر سوم می‌فروشد. خریدار سوم هم‌اکنون در زمین مذکور ساختمان احداث کرده است با توجه به عدم رضایت مالک اولیه به معاملات انجام شده خواهشمند است بفرمایید آیا باید قیمت زمین به مالک پرداخت شود و یا این‌که باید خود زمین به مالک باز گردد؟

پاسخ

معاملات مذکور، باطل است، ولی اگر خریدار سوم از روی ناآگاهی، در زمین مذکور بناء احداث کرده است، احتیاط، آن است که کسی که ضرر کمتری می‌کند، از ملک مذکور، رفع ید کند و دیگری، ضرر وی را بپردازد.

خاکی شدن لباس هنگام پرو کردن
پرسش

اگر هنگام خرید لباس، با اجازه فروشنده آن را بپوشیم و هنگام پرو کردن، لباس خاکی شود یا بوی عرق بگیرد، آیا در صورت خرید نکردن، حق‌الناس بر عهده ما می‌آید؟

پاسخ

اگر با رضایت فروشنده بپوشد و به‌طور متعارف، پوشیدن لباس، ملازم با این‌گونه امور باشد، ضامن نیست. همچنین است اگر از قیمت لباس کاسته نشود.

اجاره بها در دوران کرونا
پرسش

ساختمانی را برای استفاده مهد کودک اجاره کرده‌ایم. حکم اجاره در ایامی که مهد به دلیل شیوع کرونا به دستور متولیان امر تعطیل است، چیست؟

پاسخ

اگر بر اثر بروز مشکل مزبور، مستأجر به هیچ وجه -هرچند با تغییر کاربری- نتواند از مورد اجاره استفاده ببرد، اجاره باطل است و اگر این مشکل تنها نسبت به قسمتی از زمان اجاره پیش آمده، اجاره نسبت به آن مقدار باطل بوده و نسبت به بقیۀ آن، مستأجر اختیار فسخ دارد. ولی اگر عدم استفاده‌های دیگر از مکان مزبور، به‌جهت تنبلی یا سستی و مانند آن باشد، حق فسخ ندارد.

دریافت پورسانت
پرسش

دریافت پورسانت در مقابل معرفی مشتری یا فروش کالا و خدمات چه حکمی دارد؟

پاسخ

گرفتن چیزی به‌عنوان حق دلالی (پورسانت) در قبال کار مشروع مانعی ندارد اما در بسیاری از موارد این عنوان محقق نمی‌شود مانند آن جا که خلاف قرارداد کاری با کارفرما باشد. و از همین قبیل است اگر خلاف مصلحت کارفرما باشد. (توضیح اینکه در مواردی که امکان تأمین نیازهای کارفرما با مبلغ کمتر وجود دارد، دریافت پورسانت توسط کسی که از سوی او وکیل تأمین نیازها شده، خلاف رعایت مصلحت بوده و در معمول موارد، وکالت شامل آن نمی‌شود.)

مخفی نگه‌داشتن ابتلا به کرونا
پرسش

برخی از وابستگانِ کسانی که به بیماری کرونا از دنیا رفته‌اند، علت فوت میت را پنهان می‌کنند تا از بررسی‌ها و اقدامات پزشکی و بهداشتی جلوگیری کنند و بتوانند میت را در محلی که در نظر گرفته‌اند دفن نمایند. آیا این کار جایز است؟

پاسخ

اگر این کار از جهت انتقال ویروس، موجب ضرر به دیگران باشد، جایز نیست.

مستثنیات دین
پرسش

من بدهکار هستم و توانایی پرداخت آن را ندارم. آیا طلبکار می‌تواند ابزار کارم مانند دستگاه تراشکاری و مانند آن را به‌عنوان طلب خود بردارد؟

پاسخ

به طور کلی هر چیزی که اگر بدهکار بخواهد بدهی خود را از آن بپردازد، موجب مشقت شدید وی باشد از مستثنیات دِین است.

خرید بسته های شانسی
پرسش

آيا خريدن بسته هاي شانسي که محتويات آن ها متغير است و از محتويات آن در هنگام خريد اطلاع نداریم، صحيح است؟

پاسخ

در صورتی که باعث شود عرفاً مبیع متفاوت گردد یا در قیمت آن اثرگذار باشد، این معامله، باطل است.

قضای نماز آیات پس از برطرف شدن عذر شرعی
پرسش

اگر زنی هنگام زلزله یا ماه‌گرفتگی و خورشید گرفتگی، در عادت ماهانه باشد آیا نماز آیات بر او واجب می‌گردد؟

پاسخ

اگر در حال حیض یا نفاس، زلزله یا رعد و برق و مانند این‌ها اتفاق بیفتد، باید بعد از پاک شدن، نماز آیات را بخواند. همچنین است اگر در حال حیض یا نفاس وی، خورشید یا ماه بگیرد، و او از خورشیدگرفتگی یا ماه‌گرفتگی خبر داشته باشد یا کسوف و خسوف کلی باشد نه جزئی.

شبیه شدن به جنس مخالف
پرسش

منظور از تشبه مرد به زن و زن به مرد چیست؟

پاسخ

هر رفتاری که سبب هتک شخص گردد حرام است. همچنین اگر مرد لباس زنانه، و زن لباس مردانه را لباس عادی خود قرار دهد، جایز نیست.

سن یائسگی در زنان سیده و غیر سیده
پرسش

زنی از پنجاه سالگی عبور کرده و خونی با صفات حیض می‌بیند. وظیفۀ او برای طهارت و انجام عبادات چیست؟

پاسخ

زنی که از قوم قریش باشد (مانند زن سیّده)، در شصت سالگی و غیر او در پنجاه سالگی یائسه می‌شود یعنی خون حیض نمی‌بیند، و در صورت شک در قُرَشی بودن (مثل بسیاری از زن‌هایی که در کشورهایی مثل ایران یا عراق زندگی می‌کنند و اطمینان ندارند که قرشی نیستند) اگر بعد از پنجاه سالگی هم خون با شرایط حیض ببیند، حائض شمرده می‌شود.