آیا حکم نماز و روزۀ مسافر در حدّ ترخص تفاوت میکند؟
در مسافرت شرعی با رسیدن به حد ترخص، نماز شکسته میشود؛ ولی بطلان روزه با خروج از شهر است. همچنین در بازگشت از سفر با رسیدن به حد ترخص، نمازش تمام است، ولی تا به وطن نرسیده نمیتواند قصد روزه کند.
شخصی در سفر بوده و قصد داشته پیش از ظهر به وطن برسد و نیت روزه کند، ولی در بین راه سهواً چیزی میخورد. آیا میتواند آن روز را روزه بگیرد؟
خیر.
آیا انسان میتواند در ماه رمضان از شب نیّت سفر کند و صبح به مسافرت برود، در حالی که میداند قبل از ظهر به وطن برمیگردد و نیت روزه میکند؟
در فرض سؤال که از شب نیت سفر داشته، اگر هنگام اذان صبح در وطن یا جایی باشد که روزه صحیح است مسافرت پیش از ظهر جایز نیست، مگر آنکه سفر لازم باشد.
دو سال اول بلوغ روزه نگرفتم. حال، وظیفهام چیست؟
باید علاوه بر قضا، کفّارۀ روزههایی را هم که نگرفته بجا آورید و به خاطر تأخیر در قضا، برای هر روز یک مدّ طعام هم بدهید. البته اگر از روی غفلت یا به خاطر ندانستن مسأله خیال میکردید این کار جایز است، کفّارۀ افطار عمدی لازم نیست.
آیا شخص میتواند در ماه رمضان عمداً غسل خود را به تأخیر اندازد تا در تنگی وقت تیمم بدل از غسل نماید؟ اگر هنگام تیمم ناگهان طلوع فجر شود تکلیف او نسبت به روزۀ آن روزش که بدون غسل و تیمم داخل صبح شده چیست؟
معصیت کرده ولی روزهاش صحیح است؛ البته احتیاط مستحب آن است در هر دو صورت قضای آن روزه را هم بجا آورد.
آیا شخصی که به خاطر ضعف، سرم برایش تجویز شده، میتواند در حال روزه سرم بزند؟
اگر سرم نزدن برایش ضرر دارد یا موجب مشقت شدید است، میتواند سرم بزند و روزهاش صحیح نیست. در غیر این صورت باید روزهاش را بگیرد و سرم نزند.
من چند سال پشت سرهم قضای روزههایم را نگرفتم. امسال که میخواهم روزههایم را بگیرم، باید نیت کنم اول، امسال را میگیرم، یا به ترتیب سالهایی که قضا شده؟ ترتیب بین روزههای قضا چگونه باید باشد؟
ترتیب لازم نیست. البته باید قضای روزههای سال آخر را قبل از ماه رمضان بجا آورید.
شخصی که در تنگی وقت (چند روز بیشتر به ماه رمضان نمانده و این چند روز به تعداد روزههای قضا است) مشغول گرفتن روزههای قضای ماه رمضان سال قبل است، آیا میتواند عمداً یک روز را افطار کند؟ اگر افطار کند آیا کفّاره دارد؟
در فرض سؤال، افطار عمدی جایز نیست، خواه پیش از ظهر باشد، خواه بعد از ظهر؛ و اگر بعد از عصر افطار کرده، باید به ده مسکین، هرکدام یک مد طعام بدهد، و اگر نمیتواند سه روز روزه بگیرد. اگر بعد از ظهر و قبل از عصر افطار کند نیز بنابر احتیاط همین حکم را دارد. ولی افطار قبل ازظهر کفّاره ندارد؛ هر چند برای تأخیر روزۀ قضا تا ماه رمضان بعد، باید یک مد طعام نیز به مسکین بدهد.
شخصی در جوانی به علتهای مختلف و بیتوجهی، بعضی از روزههایش را نگرفته و کفّاره هم نداده است. حال تعداد روزههای قضا شده را نمیداند، تکلیف او چیست؟
در فرض سؤال، باید مقداری از روزهها را که میداند قضا شده، بجا آورد؛ بلکه بنا بر احتیاط، حداکثر مقدار محتملی که حجت دارد بر وی واجب شده ولی نمیداند آنرا بجا آورده یا نه قضا نماید، و در مواردی که یقین دارد بدون عذر با مفطرات موجب کفّاره، افطار کرده باید کفّاره هم بدهد. البته اگر بداند نیت روزه کرده و شک دارد در بین روز روزهاش را باطل کرده، میتواند بنا بر صحت روزه بگذارد.
آیا میتوان با کفّارۀ روزه، مواد غذایی تهیه نموده و به آسایشگاهها، مثل کهریزک و امثال آنها داد؟
با صدق مسکین بر آنها مانعی ندارد؛ ولی باید به هر مسکین یک مدّ طعام تملیک کند. (مسکین کسی است که زندگی را از فقیر سختتر میگذراند.)