تم محرم
مسافری که پنج روز مانده به آخر ماه رمضان قصد اقامت ده روز در محلی میکند، روزهاش چگونه است؟
روزۀ او صحیح است.
نظر به اینکه بعضی دو وطن دارند و نماز و روزۀ آنها در دو محل مذکور تمام است، در چه صورت مسافرت بین این دو، به صحت روزۀ آنان ضرر نمی رساند؟
اگر کثیر السفر باشند یا شروع سفر بعد از ظهر باشد یا در حالی که در راه امساک کرده اند، قبل از ظهر خود را به وطن بعدی برسانند و با رسیدن به وطن، نیت روزه داشته باشند؛ روزهشان صحیح است. همچنین است اگر در شب احتمال مسافرت را نمیدادهاند، حتی اگر پیش از ظهر اتفاقاً به این سفر رفته باشند. در هر صورت اگر فاصلۀ دو وطن کمتر از هشت فرسخ است، با مسافرت بین دو مکان، سفر شرعی محقق نمیشود؛ لذا نماز تمام و روزه صحیح است.
در شکهایی که نماز را باطل میکند (مثلاً شک در رکعات نماز دو رکعتی) چهقدر باید فکر کرد تا بعد از آن اگر به نتیجه نرسید، رها کردن نماز جایز باشد؟
تا مأیوس نشده یا صورت نماز بههم نخورده نماز را نشکند.
کسی که وظیفهاش وضو گرفتن به کمک دیگری بوده است ولی به واسطۀ ندانستن مسأله، تیمم کرده و نماز خوانده است، آیا نمازهای او صحیح است یا باید آنها را اعاده نماید؟
باید اعاده کند.
آیا همین که فردی معتقد به اسلام باشد، برای ترتب احکام مسلمان کافی است یا باید این اعتقاد را اظهار کند؟
اگر یکی از پدر یا مادر یا جدّ یا جدّه نزدیک او مسلماناند، اظهار لازم نیست ولی اگر همه کافر باشند، اظهار لازم است.
رفت و آمد شخص متدین و موجّه با کسی که شرب خمر میکند و علناً اعلام میکند که روزه نمیگیرد، به این منظور که شاید بتواند بر او تأثیر بگذارد چه حکمی دارد؟
اگر در این رفت و آمد خوف تضعیف عقیدۀ خودش یا تأیید منکر نباشد رفت و آمد جایز، بلکه با احتمال تأثیر لازم است؛ ولی درهرصورت نشستن سر سفرهای که در آن شراب است حرام است، مگر آنکه با حضورش بتواند آنها را از ارتکاب شرابخواری باز دارد. البته اگر بعد از حضور ببیند تأثیر ندارد، نشستن و غذا خوردن از آن سفره حرام است.
شخصی منزل دوم خود را برای فرزندش کنار گذاشته است تا پس از ازدواج به وی ببخشد. آیا باید خمس آن را بدهد؟
لازم است خمس آن را بدهد، مگر اینکه بخشش خانه به فرزند از شؤون لازم ولی باشد و متوقف بر پسانداز یا کنار گذاشتن خانه در این زمان باشد؛ ولی در این فرض هم مقداری از آن که میتواند از طریق دیگر مثل قرض کردن -بدون هتک حیثیت- تهیه کند خمس دارد.
در مواردی که استفادۀ شخصی از ماشینهای دولتی ممنوع است، فردی که از ماشین دولتی جهت سفرهای شخصی خود استفاده میکند، نماز و روزهاش را چگونه انجام دهد؟
باید نمازش را هم شکسته و هم تمام بخواند، و روزه را باید بعداً قضا کند
الف) آیا شوهر در قبال پرداخت کفّارۀ روزۀ همسر وظیفهای دارد؟ ب) اگر شوهر بدون اطلاع همسرش از اموال خود، کفارات ماه رمضان او را بپردازد، آیا از گردن زن برداشته میشود؟
الف) اگر شوهر، زن خود را مجبور به نزدیکی کند، باید کفّارۀ وی را بپردازد؛ ولی به طور کلی کفّارۀ زن بر عهدۀ شوهر نیست، مگر کفّارهای که به خاطر عذر از روزه بر زن واجب شده، که بنا بر احتیاط شوهر باید مبلغ آن را بر عهده بگیرد؛ ولی در هر صورت ادای آن بر عهدۀ زن است. ب) ساقط نمیشود.
کسی که به جهت عذری مثل بیماری یا سفر، روزۀ ماه رمضان را نگرفته و میداند تا ماه رمضان سال آینده هم نمیتواند قضای روزهها را بگیرد، آیا میتواند کفّاره و فدیه را بلافاصله بعد از پایان ماه رمضان بدهد؟
شخص پیری که به جهت مشقت داشتن روزه نگرفته و نیز زنی که در دوران باردار یا شیردهی روزه برای خودش یا بچه ضرر داشته است، میتوانند فوراً فدیه بدهند؛ ولی سایرین بنا بر احتیاط، نمیتوانند پیش از ماه رمضان آینده پرداخت کنند.
